 |
|
|
||||||||||||
|
||||||||||||||
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
Saleii Rvstici |
|||
 |
|||
|
|
|
Baccheia laus sive Barberia vinorum domina a Maximo Apollinari Curtione vel Massimo Scorsone scriptum § Ieiunis nil scribo ; meum post pocula si quis Legerit, hic sapiet. Sed magis hic sapiet, si dormiet, et putet ista Somnia missa sibi. Avsonii Bissula, II 7-10 Laudes ordiar unde tuas, Liber pater ? VndeDulcia quae dextro largiris munera nobisNumine, Bacche ? Mihi quis cymbala garrula dabit ?Quisve Mimalloneum typanum ? Quis, plectra corymbisExornata ferens luteis, hederave decora ?Quis madidas, inquam, Satyris praebebit avenasInstructo Phoebi thiaso, quo dignius, Euhan, Dicatur sincera tui, bona vina, puella,Blandaque ? Nunc Ariadna recens, eademque veternaPer villas hilaris igitur, perque arva choreisHic celebranda diu resonet, meritoque canenda.Eia, agite, o vates tremuli, mustoque rubentes, Ebria pampineis iam vincti tempora sertis : Miti plaudamus thyrsigeroque deo. Is, nigros adflante suis Titane racemos Ignibus, et firmos, hac renovatur humo, Quae gelidas sumens propriis ex collibus auras Princeps Ausonii ius capit illa soli. Nysia quisque ideo iuga vitea rite frequentat, Ardua quisque colit, candida Cirrha, tua : Vmquam Brisaeo si corda quis excitus oestro Arida purpureo proluit ora lacu, Fontem sancta licet valido quandoque Lyaeo Musa caballinum misceat ipsa suum ; Manantem gravidis si quis, minitante capella, Palmitibus laticem, frondiferisque sitit, Corniger, observans, iuvenis, sollemnia mecum, Cismontane Eleleu, festa, bimater, agat, Paelicis atque undae, vel amicae. Nempe vocari Vxor enim nolit, quae mage more procax Quam consors thalami verecunda, modestaque vultu, Cum neu casta nimis, neve pudica quidem, Numinis ista comes Bromii sit ; at improba contra, Acris, sed fervens, et generosa satis, Rixas quae temere, quae iurgia conserit audax, Tandem quam taedet semper honesta loqui. Exsultat tamen haec rapide, seu motibus ardens Mannus ut indomitus, sive iuvenca furit ; Saepius et pugnax, et ad oscula prompta, virago Vt solet, ac fraudes ; quae petulante manu In densos hostes, et in agmina caeca tumultu Irruit. Haud aliter barbara Barberia : Numquam scilicet hic, ubi lutosumConsuetis Tanarum, sative Lyseu,Ambis vitibus, et ferace silvaClivos non procul Alpium virentesA radicibus, atque cara nobis Verna rura tegis libens Iaccho ;Numquam, credite vos mihi, sodales,Qui plus quam trietericis diebusNon Cadmeia sacra, nec tumentisAtrox quae litat Ismari caterva,Quin Tirynthia paene, Graio saltemSaltu qui vocitatur arbitrante,Nobiscum nihilominus iocosaInter vina piatis, alterutrumDivum commemorantibus bibacem ;Numquam, quo brevius loquar, salutem Optatam, peregrine, plurimamque Accito rudibus tibi propinatHinc de nectare poculis colonus,Nec migrantibus insitiva nostroTum vindemia fiscinis triumphat Ex campo, rubicundulae fragranterVdo sub pede cum teruntur uvaeQuas non, Euhie, ni suas faventeAgrestis populo, domesticasveMagni pendit, et aestimat voluptas. Harunce porro semper excellentium,Vt fama iam nunc, nec domi modo, tenet,Exstant et imae quae putantur vineaeAdhuc magis, fatebor, at sententiisInanibus, quam tot sorores inclutae,Liquente quarum gloriari sanguinePrisci superstes suevit autumni cadus,Seu de tenebris pinguibus cellariisSurrectus, alto sive de fumarioOpipara lautum, par ut est, conviviaIntellegentis missus in dapes chori ;Sed vina venis effluunt ex his quoque,At copiose, vilioribus licet :Temeta, dico, pluribus praestantiaQuae procreare est botryo potis suus,Vineta fusca cuius e ferrugineLaete gravescunt, indiges Sabazie,Acinis repleta ravidis, vel ob situmCanis, amictu ceu pruina lividaVelante ; quare fertur uvam ludicreAhenobarbam vilicum cognomineRisisse quondam vulgus. At subrusticisTamen racemos more praesumptis sinasQuaecumque signis plebs eosdem nuncupetAlacris ore, vel dicax quo vult modo,Cum cis profundum, tum Padi trans gurgitem :Fecundus ergo vernulis lasciviatVbique linguis annus ut, vinariisProbe paratis torculis, ac doliis,Suo Pusillas iure Vercellae legant,Gaudensque calcet Vespulas Novaria,Astense nec non omne Barbigeras feratIllas onustis corbulis bacas nemus. Ceterum, iucunda quaeque vitis huius uberaSponte quoviscumque terra gestitat vocamine ;Omnibus verum priore mysticam servantibus,Vt decet, ritu loquellam, deque consuetudineAbsque fastu, sed gravem, nec caeremoniis sine,Nuper exuta tametsi crederis de nebrideSuave Lenaeis odoros compta gemmis traducesDiva, nostratisque lictis praeses agri Massicis ;Sive vallium potens, seu Bassaris libentiusHorrida, et vinale numen, et merum exorabileGraeca cui cessare multa, cui Falerna non pudet,Cui, nigerrimis oborta pardalis cubilibusCeu paternis ipse quondam Bacchus incunabulis,Exhibet florens honorem, cui tremens habet suumOmnis aetas, atque sexus : tot meracior lorisTu Thyonianus, tuque iubilaris Barbera.Non opes, Hermi fluenta, flagitamus, LydiisIndicam pompam canentes tibiis ; EribromonImmo contra nostra spumant simplicem praecordia,Humidoque eius calemus igne. Mox at vos, precor,Huc, Hyantiae puellae, convolate praepetesQuotquot, alma turba, Dirce vitreo lavat sinu ; Huc, strepens canore coetus, huc adeste, TmoliaeSaepe blandiente mulsae virgines Favonio –Nonne nam deum sequestris praedicandum fontibusEsse, dicite, o Napaeae, more turbidum ferunt ? –,Haec ut, hispidi satillum si piget vocabuli,Libero cantetur una cum secundo Libera : Crine nitens, acinosque rubidae Turgidis parentis Visceribus sata, Maenas agilis, Fortis, et petulca, Quae bona symposiis et epulis Praesul, atque princeps Nyctelio tua pectora domas Aculeo, movesque Lassa modo cruciatibus, edax Aestuante cura Cum dolor ingreditur iecinori, Modo ferocis acta Vel stomachi iaculis, vel odii In homines, deosve. Te quoniam mediante facile Quisque, si profari Fas, sibi conciliatur animus Nyseo iuvante, Quin teneris properante Charitum Osculis abuti. Sic igitur, comitata Venere, Atque sicciori Palladis invidiosa minime Tu sagacitati, Pro tetricis quibus usque stimulis Peragitatur aevum Cuncta per omnia quae retribuis Sumimus benigne, Dum miserae lepidis modo vicem Lusibus querellae Iam referens, age, mentis onera In tropaea vertas Castalidum super astra posita, Adhibitaque pinna Sive tuis levis irrita vadis Obruas Amoris, Seu male sana lubidinis alas Vota de mamillis, Pendula quas tibi lynx placidulis Vnguibus coërcet. Quippe loquax penetralia mero Sparsa tu recludis, Cordaque mascula cuique cyathis Facis, et ora, crebris, Iunior aspera, domnula, nimis, Sed magis palato Commoda, grataque cum validior Gliscis ipsa, cupis Condita consule quolibet, eo Quod places adulta. Quis tamen, o Semeleia, tibi Potus antefertur ? Neque barbaricam Cererem modo, te potenterSuperante, Vbiis trucibus, rutilisque ChaucisPariter, fera pocula spicea, sed cicernumBromium quoque, sive bromon potius Lyaeum, Batavisque remisimus, ac rabidis utrumqueDryadum laticem, dea, gentibus : hic apud nosLicet optima enim ambrosios frutices quotannis,Neque tempore poma suo leviter fatigent,Nihil istius acriculi tamen est liquoris : Non piracia, melleis exprimenda trapetis,Silvestris, neque flavidus qui, discordia vina,De malis fieri suis, Maenole, solet humorNobis combibitur ; nothos nedum, pallida Naïs,Libemus calathis toros, herbido madefactiQuod sucus vitiat mero, quodve gramen amarat, Donec omphaciis carent vellicantibus ora.Ast quidnam virides scyphos proferamus, et anteSomnum mandragoras, quibus non opus, neque nostraRefert dicere, flexili iam papavera loroPlectentes ? Ita murrinae respuantur olacesAtque absinthina, tristibus venter quae modo promiTestis poscit inops, modo non explebile guttur,Nec non cetera perfidis inquinata venenis –Quisquis Anticyras velit navigare, migranteLymphis auspicibus dehinc cymbio proficisciNe vetetur eo, piae Thyiades ; titubantesNamque cui ferula gradus fulciuntur amica,Sileno velut ebrio, clavus quid, rogo, prodest ? –,Verax sed gravius novos inducatur IacchiAd modos suboles, « io ! » quo tot illa « triumphe ! »Musta splendidius tuis clamitantia palmis,Immo palmitibus magis, praeeant tibi, victrix. Iactare ideo TrifolinaeCessent sua dona lagoenae,Prelis neque, Caecuba stagna,Elisa Marona Latinis Provocet uva nostrum :Non, Celtica vappa, apiana,Non Massilitana Falerna,Nec fumea pocula ; non quaeCircumflua marmore quaeque Passa ministrat ora,Nec, torpida vina, picataQuae trans iuga saepe Vienna,Vt mos, Rhodanitis, et Alpes,Quondam, cate numine Nyseu, Oblinere adsolebat ;Non anteferent tibi seseIam dolia clara, Araris velQuae flumine vectat, et Hister,Quae Tarraco mittit Hibera, Quaeve ferunt Medulli. Eburiatum patria,Lenaea CasmonatiumAmoena ; Gauranis quasiAlbense clivis editumSolum, ac Lyaeo consitaOlente laetos aggeresVos, arva, pampinaceisStipante silvis undiqueAprica rura palmite ;Vos, o vetusta praedia,Avidis virente pinguiaQuocumque pagis germineSata, atque qui Manes piisPro ritibus ParnassiosAdhuc verendos haud parumColitis, faventes vatibusEt luce si carentibusVici, colonorum decus,Penesque quos honos quoqueManet bibendi : pensiliCisso patri, dum me DiusFidius iuvet, vos Libero Testamur esse nil opus.Sic haec Thalia balbulaNobis in aurem garriensSubiecerat in BacchiamQuid diceremus gloriam.Quod diximus tamen, licetHaud infrequenter poculisVdi, merove fervidi –At sobrii num ludicrumVnquam poema panximus ? – :Ergo, sodales desides,Recente nec ThyoneoAusteriores iudices,En cuncta, quae nuperrimeSalubrioris BarberaeIterum diserti gratia –Vt barb[e]rismis deniquePlerumque quos exhausimusDenuntietur ultimum,Fiatque finis insimul – Multo canore lusimus,Potius vacantes risibusHeliconidum quam plausibus;Neque discolorem littorisPharii litatum oportuitNobis erum, domesticaTot tura acerro pro deoTam sedulo cremantibus –Canopicam nam semitamReliquimus tutissimam,Nihilominus celebribusTritam Camenis iam satis –,Sed numini versabili,Nec non amabili simulDe more confisi tuae,O Maenadum praenobilis,Nostraeque Pomonae viro,Non Parthicam, immo vernulam –Variis at illitam beneTamen notis – amictuiVmeris adustis tigridaFamulanter hanc aptavimus.Ita inchoata, incondita,Rudia, atque contuberniiNon infacetum candidiVtibilia ad solaciumTantum licet, producimus,Festis ut his quoque, euhoe !,Foveare versibus, potensEt vitium pignus quidem –Quae prorsus ipsa Gallula Nescimus, an Ligus magis –Vtique non per cantharosModo, sed et mortaliumIn ora eas per carmina,Fidibusque laete tinnulisRecinenda pro nobis oves. Quibus adnuatis, oro, cava flumina, precibus,Pluviis citata Nymphis, rapido resona sinu,Gelidis tonantis Alpis labentia apicibus,Quique o, iugo paterno, vel ab aëre potius,Celer ac nivalis amnis, pater Eridane, ruis :Vaga numina, ipsa ravis ita surgite fluviis,Vada, tauricorne et aptris redimite caput, io !,Trepidis solens opacos modo promere calamos,Neque murmurantibus iam de fonte laticibusVrnis merum reclinis, pia, fundite riguum,Geniale tam remoto Ba... cches, agite, meae,Nostraeque, rite nomen referentia pelago. §
|
|
|
|
|
 |
|||
|
"Libero patri oblata dedicantur" (Dedication to Bacchus) Sir Lawrence Alma-Tadema 1889 |
|||