BARDHYL MAHMUTI : Po leme pas nesh nje vit te mbushur me provokime te te gjitha formave kunder shqiptareve; nje vit qe filloi me dhune ne Malesine e Karadakut, ne Tanushe, ne Vaksince, ne Malesine e Tetoves, per te arritur kulminacionin ne Brodec; dhune qe ka rrezik te kthehet perseri ne Tanushe, ne Malesi te Karadakut dhe vendbanimet tjera shqiptare. Shkurt, nje vit plot e perplot dhune kunder shqiptareve.

Po leme pas nje vit te mbushur plot e perplot diskriminimi, shtypje dhe varferi: mbi gjysma e popullsise se Maqedonise jeton ne varferi te thelle, ku dominojne shqiptaret; mbi 50 % e familjeve me femije jetojne ne varferi (shih Raportin e UNICEF «Varferia e femijeve ne Maqedoni);mbi 50 % e fuqise punetore eshte e papune, ku dominojne shqiptaret…

Po leme pas nesh nje vit te mbushur plot e perplot dhune kunder mediave te pavarura qe nuk pranonin te hynin nen kontrollin e diktatures se VMRO-PDSH-se.

Me nje fjale, situata politike per shqiptaret ne Maqedoni eshte shume e rende. Ata rrihen, poshterohen, çnjerezohen, maltretohen, torturohen, denohen, vriten, masakrohen me bekimin e autoriteteve politike te Shkupit. Kjo ka destabilizuar Maqedonine dhe rrezikon te destabilizoje tere rajonin.

Me qellim te sensibilizimit te institucioneve demokratike nderkombetare dhe personaliteteve me peshe ne bote, BDSH u eshte drejtuar permes letrave, peticioneve, kerkesave dhe formave tjera te komunikimit politik qe te intervenohet dhe ti jepet fund kesaj dhune shtazarake qe pushteti ushtron ndaj popullit shqiptar ne Maqedoni.

INA: A shpresoni se do te keni rezultate te deshiruara nga keto aktivitete diplomatike?

BARDHYL MAHMUTI : Detyra ime eshte te mobilizoj te gjitha energjite ne kete drejtim; te trokas ne çdo dere te institucioneve me peshe ne marredheniet nderkombetare. Nese shqiptaret mobilizohen si duhet  kam besim te plote se konteksti i ri qe karakterizohet me globalizimin e marredhenjeve politike, ekonomike dhe shoqerore ne pergjithesi do te na mundesonte realizimin e aspiratave tona shume me shpejte se qe mund te imagjinonin edhe optimistet me te medhej. Ne te kunderten, nese demobilizohemi dhe ua leme “kompetenteve” te mirren me keto çeshtje, gjerat do te stagnojne apo edhe do te shkojne prapa.

INA: A jane te bazuara ne fakte kritikat e juaja ndaj pushtetit aktual ne sferen e realizimit te te Marreveshjes se Ohrit ?

BARDHYL MAHMUTI : Fakti qe kemi hyre ne vitin e shtate te kesaj Marreveshje dhe çdo dite jepen premtime se do ta realizojne ate qe eshte dashur te realizohet qe moti eshte kuptimplote. Kritikat tona drejtohen ne rend te pare kunder logjikes antishqiptare qe eshte ngulitur thelle ne institucionet shteterore te Maqedonise. Mungesa e seriozitetit ne qasjen ndaj kesaj marreveshje deshmon se autoritetet politike te Shkupit nenshkruajne llojlloj dokumenti kur ndodhen “ngushte” sepse kane krijuar bindjen se pasi te “lirohen” do te zhbejne çdo marreveshje apo vendim qe del nga kornizat e logjikes se ekskluzivitetit etnik. Kete fat e perjetoi edhe MO. Shume nga akteret e skenes politike dhe intelektuale te Maqedonise e kane shpallur  si te vdekur, sidomos pas abrogimit te ligjit per perdorimin e flamurit shqiptar. Ndersa, sa u perket fakteve mund te shihni vetem njerin segment te kesaj marreveshje, ate qe ka te beje me perfaqesimin adekuat te shqiptareve ne administraten shteterore dhe ndermarrjet publike, dhe do te tmerroheni nga realiteti. Prapa statistikave te perqindjeve zyrtare fshihen funkcionet reale te shqiptareve. Nivelet e ulta te administrates jane te dominuara kryesisht nga shqiptaret. Pastruesit, rojtaret, referentet e ri, sherbetoret jane shqiptar. Nese kjo dikujt i duket “adekuate” atehere duhet ta thote publikisht se ne kete shtet vendin e shqiptareve e sheh si sherbetore te maqedonasve. Ndersa  ne si BDSH do ta denoncojme diskriminimin dhe do te angazhohemi politikisht qe shqiptaret te  te realizojne te gjitha te drejtat qe u takojne.  (Per faktet rreth diskriminimit ne punesim shih Raportin 237 faqe qe ua kemi derguar institucioneve nderkombetare ne adresen tone te perkohshme: www. bdsh.net).

INA: Sipas jush, si mund te hiqet diskriminimi dhe te arrihet deri te perfaqesimi adekuat  i shqiptareve?

BARDHYL MAHMUTI : Permes nje ristrukturimi te teresishem te administrates shteterore dhe sektorit publik e jo duke hapur konkurse per pastrues, rojtar e referenta. Krahas kesaj, duhet te elaborohen politika zhvillimore per te hequr dallimet ne zhvillim, dallime qe i karakterizon regjionet dhe etnite e caktuara ne Maqedoni. Sepse, administrata nuk mund t’i punesoje te gjithe ata te papune. Nje nga rekomandimet e Parlamentit Evropian ka te beje me kete aspekt te problemeve me te cilat ballafaqohet Maqedonia. Ne Rezuluten e 12 korrikut 2007 Parlamenti Evropia i sugjeroi shtetit qe te ndaje fonde te veçanta dhe nga fondet e BE-se te perpiloje strategjine e heqjes se ketij disparitetit zhvillimor  dhe te papunesise (pika 26 dhe 28 e rezolutes).

INA: Pse nuk shfrytezohen keto sugjerime per te ecur perpara drejt integrimeve euro-atlantike ?

BARDHYL MAHMUTI : Sepse dominon logjika antishqiptare e kultivuar per dekada rresht. Nese ju kujtohet, ate dite qe parlamentaret e Maqedonise debatonin lidhur me rekomandimet e Parlamentit Evropian, Kryeministri Gruevski shpalosi strategjine e vet antishqiptare. Ai deklaroi publikisht para deputeteve dhe opinionit publik « se shqiptaret mund te shohin enderra qe gjuha shqipe te behet gjuhe zyrtare, irronizoi luftetaret e UÇK-se dhe akuzoi LSDM-ne se shume leshime u ka bere shqiptareve ». Pas ketij momenti kemi perpjekjet e Qeverise per ndryshimin e Kodit zgjedhor, kemi plaçkitjet e ekonomise se vogel dhe te mesme, kemi dhunen ne Vaksince, ngushtimin e hapsires per flamurin shqiptar, masakren e Brodecit…

Pra, ne vend qe te shfrytezohen fondet ne te mire te te gjithe dhe te plotesohen te te gjitha kushteve per integrim ne keto institucione dominoi mentaliteti bizantin.

INA: Sa jane shanset qe te mirret ftesa per ne NATO gjate Samitit te Bukureshtit ?

BARDHYL MAHMUTI : Arroganca e autoriteteve te Maqedonise dhe refuzimi qe t’u qasen me seriozitet rekomandimeve per integrim beri qe me 6 nentor 2007 Komisioni Europian t’u rekomandoje Keshillit te Europes dhe Parlamentit Europian shtyerjen e dates se fillimit  te bisedimeve per anetarsimin e Maqedonise ne Bashkimin Europian. Me 7 nentor u sulmua Malesia e Tetoves dhe ndodhi masakra e Brodecit. Koincidence e rastit apo …?!

Efikasiteti dhe plotesimi i standardeve nuk arrihet duke vrare dhe arrestuar civile te pafajshem. Sikur me vrasjen dhe burgosjen e shqiptareve te hyhej ne NATO Serbia moti do te kishte hyre. Logjika e vrasjeve te civileve e solli NATO-n ne Serbi. E njejta gje mund  te ndodh edhe me Maqedonine. Nuk besoj se do te mirret ftesa e NATO-s per Samitin e Bukureshtit. Pos ne rast se Maqedonia behet e domosdoshme ne kuader te strategjise se sigurise se kufirit jugor te Kosoves ne periudhen qe do te pasoje pavaresimin e saj. Atehere gjerat mund te ndryshojne.

INA:  Megjithate, perpjekjet per te gjetur kompromis  lidhur me ushtaret e UÇK-se dhe ligjin per zyrtarizimin e gjuhes shqipe nuk munguan. Edhe pse deshtuan perpjekjet ne vitin 2007, a mendoni se takimi i kater lidereve te partive me te medha parlamentare do te gjeje zgjidhje para Samitit te NATO-s  ne fillim te vitit te ardhshem?
 

BARDHYL MAHMUTI : Qeveria e Gruevskit ka arritur qe me mjeshtri te zhvendose vemendjen ne zenkat PDSH /BDI. Mosgjetja e kompromisit per çeshtje thelbesore paraqitet si mosmarreveshje e partive politike shqiptare ! »Ligj » apo « pako sociale ». Gjepura ! Kjo ma kujton periudhen e luftes se Kosoves, ku ata qe nuk ishin te interesuar te drejtonin gishtin nga fajtori, kryesor trumpetonin se gjoja « faji qenka te shqiptaret qe nuk mund te flasin me nje gjuhe te perbashket ». Kur shqiptaret e Kosoves harmonizuan qendrimet dhe dolen me vendime te prera se nuk ka zgjidhje tjeter perpos pavarsise, te njejtit telall filluan te levizin te gjitha mekanizmat per t’i perçare shqiptaret qe te mos e flasin te njejten gjuhe.

Supozojme se partite politike shqiptare mirren vesh per te gjitha çeshtjet. A jeni te sigurte se Nikolla Gruevski ka ndryshuar qendrimin lidhur me zyrtarizimin e gjuhes shqipe dhe ushtaret e UÇK-se? Nikolla Gruevski dhe logjika dominante e autoriteteve te Shkupit eshte e njejta.  A e keni pare me 19 dhjetore se si iku me bishtin ndervege sapo degjoi Ministrin e Shendetesise, z. Imer Selmani te flas shqip. Te mos shohim enderra !

Edhe ne rast se do te « gjendej » ndonje « kompromis » te mos harrojme praktikat e deritanishme. Gjykata Kushtetutare do te abrogoje te gjitha nenet « antikushtetuese » sapo t’i kene realizuar qellimet e veta. Ne te njejten menyre si u veprua me flamurin tone kombetar.Te gjithe duhet ta dijne se problemi eshte ne menyren antidemokratike te definimit dhe te funksionimit te institucioneve shteterore te Maqedonise. Greqia, si shtet fqinje i nxjerr telashe Maqedonise per emrin e shtetit derisa shqiptaret nuk u perfillen aspak ne percaktimin e ketij emri ; Maqedonia u definua si shtet pa pyetur dhe ne kundershtim me vullnetin e shqipatreve ; Maqedonia percaktoi flamurin shteteror pa perfillur shqiptaret ; maqedonasit gjate shekullit te kaluar nderruan disa  here flamurin  dhe kur ne nuk pranojme te nderrojme flamurin sipas shijes se tyre atehere na e ndalojne…

Partite politke shqiptare duhet te nderprejne kete loje te dreqit dhe te shohin interesat fundamentale te shqiptareve, interesa qe tejkalojne zenkat dhe inatet individuale.

INA:  Ku qendron problemi per mungesen e dialogut politik ndershqiptar?

 

BARDHYL MAHMUTI : Te menyra totalitare e funksionimit te partive politike dhe te infantilizmi politik i lidereve te tyre. Kur « shefi » hidherohet me dikend atehere anetaret tjere duhet te pozicionohen « me cilin jane ». Kjo ma kujton femirine e dy rivaleve te lagjes tone. (Çarshia e Eperme ne Tetove). Sa here Memet Cemperi hidherohej  me Nezirin, mundohej te na shtije te gjithve qe te mos flasim me te. Por, nuk ia arrinte asnjehere qellimit dhe hidherohej me te gjithe ne. Hidherimi i zgjaste shume shkurt, sepse i vetmuar nuk kishte çka bente. Vinte dhe perzihej me ne. Pajtohej me Nezirin dhe tentonte ta hidheroj Nezirin me ne. Edhe ketu deshtonte ! Dhe kushtu sillej ne rreth…

Ka kaluar mbi 40 vjet nga ajo periudhe. Por kur shoh sjelljet e disa lidereve ma kujtojne Cemperin !

INA:  Si e shihni Kosoven pas fitores se PDK-se ne zgjedhjet e 17 nentorit?

BARDHYL MAHMUTI : eshte interesant fakti se fillimi dhe perfundimi i procesit te definimit te statusit politik te Kosoves perkon me ardhjen e z.Thaçit ne krye te institucioneve te Kosoves. Ne fillim te procesit, ne vitin 1999, si arkitekt  i UÇK-se dhe udheheqes i  Drejtorise Politike te saj, z. Thaçi arriti te udheheq delegacion e Kosoves ne bisedimet e Rambujese. Mjeshtria e udheheqjes se ketyre bisedimeve, qe ishte ne perputhje me profesionalizmin e shkolles politike perendimore,  solli perfundimin e tyre me nje deshtim te plote te pales serbe. Pas deshtimit te plote te pales serbe ne rrafshin diplomatik dhe bllokimit te njeanshem te procesit nga pala ruse, u krijua nje realitet i ri: bombardimi i Serbise, ardhja e NATO-s dhe prezenca e institucioneve demokratike perendimore ne Kosove dhe regjion.

Tani, kur ndodhemi ne fund te procesit, sa i perket dinamikes nderkombetare, ndodhemi para nje situate te ngjashme. Rusia, per shume motive, ka bllokuar njeanshem procesin.  Ardhja e z. Thaçi ne krye te institucioneve te Kosoves ishte shpresa e vetme.
Si kuader i shkolluar ne Evrope, i rrethuar me njerez te deshmuar si ne rrafshin kombetar ashtu edhe ne ate profesional, z. Thaçi do te perdore tere potencialin e vet per te zhbllokuar kete situate.

Kam bindjen e plote se akritekti i luftes dhe i politikes moderne ne Kosove ka te projektuar rrugen qe Kosoven e pavarur ta integroje ne institucionet euro-atlantike.

INA:  Cilat jane raportet me pushtetin e ri ne Kosove ?

 

BARDHYL MAHMUTI : Me shumicen e udheheqesve te PDK-se jemi shoke te veprimtarise se perbashket disa dekadeshe. Relacionet tona shoqerore mbeten te njejta, qofshin ne pushtet, qofshin ne opozite. Kosova ka priorite dhe PDK-ja do t’i realizoje prioritetet ne perputhje me interesat kombetare. Pushteti i ri do te kete marredhenje  institucionale me te gjithe partneret rajonal dhe nderkombetare ne interes te forcimit te paqes dhe stabilitetit ne kete pjese te Ballkanit. Vizioni jone politik nuk ka asgje te perbashket me infantilizmin e disa lidereve ne Maqedoni. Nuk do te veprojme si Cemperi i lagjes sone!

INA:  Cila do te kishte qene porosia per lexuesit?

BARDHYL MAHMUTI : Shqiptaret ne Maqedoni kane nje potencial te madh intelektual dhe profesional qe nuk ka mundur te vije ne shprehje per shkak te ngulfatjes nga logjika totalitare dhe diktatoriale e partive politike. Depolitizimi eshte forma qe me se shumti u konvenon atyre qe kane pozite dominante ne politike. Ne meritojme me shume se kete “hise te qenit” qe na e kane nda te tjeret. Mobilizohuni nese deshironi te ndryshoni gjerat! Mobilizohuni nese deshirojme te lirohen te pafajshmit nga burgu dhe te ngadhnjeje drejtesia! Mobilizohuni nese deshironi t’u japim fund planeve antishqiptare! Urime dhe suksese ne Vitin e Ri 2008!

Vevey, le 21 juillet 2005

Komentoni ne Forum te Mr Bardhyl Mahmutit