INTERVISTA E MR BARDHYL MAHMUTIT PER INA

QEVERIA E SHKUPIT DESTABILIZON BALLKANIN

BARDHYL MAHMUTI : Po lëmë pas nesh një vit të mbushur me provokime të të gjitha formave kundër shqiptarëve; një vit që filloi me dhunë në Malësinë e Karadakut, në Tanushë, në Vaksincë, në Malësinë e Tetovës, për të arritur kulminacionin në Brodec; dhunë që ka rrezik të kthehet përsëri në Tanushë, në Malësi të Karadakut dhe vendbanimet tjera shqiptare. Shkurt, një vit plot e përplot dhunë kundër shqiptarëve.

Po lëmë pas një vit të mbushur plot e përplot diskriminimi, shtypje dhe varfëri: mbi gjysma e popullsisë së Maqedonisë jeton në varfëri të thellë, ku dominojnë shqiptarët; mbi 50 % e familjeve me fëmijë jetojnë në varfëri (shih Raportin e UNICEF «Varfëria e fëmijëve në Maqedoni);mbi 50 % e fuqisë punëtore është e papunë, ku dominojnë shqiptarët…

Po lëmë pas nesh një vit të mbushur plot e përplot dhunë kundër mediave të pavarura që nuk pranonin të hynin nën kontrollin e diktaturës së VMRO-PDSH-së.

Me një fjalë, situata politike për shqiptarët në Maqedoni është shumë e rëndë. Ata rrihen, poshtërohen, çnjerëzohen, maltretohen, torturohen, dënohen, vriten, masakrohen me bekimin e autoriteteve politike të Shkupit. Kjo ka destabilizuar Maqedoninë dhe rrezikon të destabilizojë tërë rajonin.

Me qëllim të sensibilizimit të institucioneve demokratike ndërkombëtare dhe personaliteteve me peshë në botë, BDSH u është drejtuar permes letrave, peticioneve, kërkesave dhe formave tjera të komunikimit politik që të intervenohet dhe ti jepet fund kësaj dhune shtazarake që pushteti ushtron ndaj popullit shqiptar në Maqedoni.

INA: A shpresoni së do të keni rezultate të dëshiruara nga këto aktivitete diplomatike?

BARDHYL MAHMUTI : Detyra ime është të mobilizoj të gjitha energjitë në këtë drejtim; të trokas në çdo derë të institucioneve me peshë në marrëdhëniet ndërkombëtare. Nëse shqiptarët mobilizohen si duhet  kam besim të plotë se konteksti i ri që karakterizohet me globalizimin e marrëdhënjeve politike, ekonomike dhe shoqërore në përgjithësi do të na mundësonte realizimin e aspiratave tona shumë më shpejtë se që mund të imagjinonin edhe optimistët më të mëdhej. Në të kundërtën, nëse demobilizohemi dhe ua lëmë “kompetentëve” të mirren me këto çështje, gjërat do të stagnojnë apo edhe do të shkojnë prapa.

INA: A jane te bazuara ne fakte kritikat e juaja ndaj pushtetit aktual ne sferen e realizimit te te Marreveshjes se Ohrit ?

BARDHYL MAHMUTI : Fakti që kemi hyrë në vitin e shtatë të kësaj Marrëveshje dhe çdo ditë jepen premtime se do ta realizojnë atë që është dashur të realizohet që moti është kuptimplotë. Kritikat tona drejtohen në rend të pare kundër logjikës antishqiptare që është ngulitur thellë në institucionet shtetërore të Maqedonisë. Mungesa e seriozitetit në qasjen ndaj kësaj marrëveshje dëshmon se autoritetet politike të Shkupit nënshkruajnë llojlloj dokumenti kur ndodhen “ngushtë” sepse kanë krijuar bindjen se pasi të “lirohen” do të zhbëjnë çdo marrëveshje apo vendim që del nga kornizat e logjikës së ekskluzivitetit etnik. Këtë fat e përjetoi edhe MO. Shumë nga akterët e skenës politike dhe intelektuale të Maqedonisë e kanë shpallur  si të vdekur, sidomos pas abrogimit të ligjit për përdorimin e flamurit shqiptar. Ndërsa, sa u përket fakteve mund të shihni vetëm njërin segment të kësaj marrëveshje, atë që ka të bëjë me përfaqësimin adekuat të shqiptarëve në administratën shtetërore dhe ndërmarrjet publike, dhe do të tmerroheni nga realiteti. Prapa statistikave të përqindjeve zyrtare fshihen funkcionet reale të shqiptarëve. Nivelet e ulta të administrates janë të dominuara kryesisht nga shqiptarët. Pastruesit, rojtarët, referentët e ri, shërbëtorët janë shqiptar. Nëse kjo dikujt i duket “adekuate” atëherë duhet ta thotë publikisht se në këtë shtet vendin e shqiptarëve e sheh si shërbetorë të maqedonasve. Ndërsa  ne si BDSH do ta denoncojmë diskriminimin dhe do të angazhohemi politikisht që shqiptarët të  të realizojnë të gjitha të drejtat që u takojnë.  (Për faktet rreth diskriminimit në punësim shih Raportin 237 faqe që ua kemi dërguar institucioneve ndërkombëtare në adresën tone të përkohshme: www. bdsh.net).

INA: Sipas jush, si mund të hiqet diskriminimi dhe të arrihet deri te përfaqësimi adekuat  i shqiptarëve?

BARDHYL MAHMUTI : Përmes një ristrukturimi të tërësishëm të administratës shtetërore dhe sektorit publik e jo duke hapur konkurse për pastrues, rojtar e referenta. Krahas kësaj, duhet të elaborohen politika zhvillimore për të hequr dallimet në zhvillim, dallime që i karakterizon regjionet dhe etnitë e caktuara në Maqedoni. Sepse, administrata nuk mund t’i punësojë të gjithë ata të papunë. Një nga rekomandimet e Parlamentit Evropian ka të bëjë me këtë aspekt të problemeve me të cilat ballafaqohet Maqedonia. Në Rezulutën e 12 korrikut 2007 Parlamenti Evropia i sugjeroi shtetit që të ndajë fonde të veçanta dhe nga fondet e BE-së të përpilojë strategjinë e heqjes së këtij disparitetit zhvillimor  dhe të papunësisë (pika 26 dhe 28 e rezolutës).

INA: Pse nuk shfrytëzohen këto sugjerime për të ecur përpara drejt integrimeve euro-atlantike ?

BARDHYL MAHMUTI : Sepse dominon logjika antishqiptare e kultivuar për dekada rresht. Nëse ju kujtohet, atë ditë që parlamentarët e Maqedonisë debatonin lidhur me rekomandimet e Parlamentit Evropian, Kryeministri Gruevski shpalosi strategjinë e vet antishqiptare. Ai deklaroi publikisht para deputetëve dhe opinionit publik « se shqiptarët mund të shohin ëndërra që gjuha shqipe të bëhet gjuhë zyrtare, irronizoi luftëtarët e UÇK-së dhe akuzoi LSDM-në se shumë lëshime u ka bërë shqiptarëve ». Pas këtij momenti kemi përpjekjet e Qeverisë për ndryshimin e Kodit zgjedhor, kemi plaçkitjet e ekonomisë së vogël dhe të mesme, kemi dhunën në Vaksincë, ngushtimin e hapsirës për flamurin shqiptar, masakrën e Brodecit…

Pra, në vënd që të shfrytëzohen fondet në të mirë të të gjithë dhe të plotësohen të të gjitha kushteve për integrim në këto institucione dominoi mentaliteti bizantin.

INA: Sa janë shanset që të mirret ftesa për në NATO gjatë Samitit të Bukureshtit ?

BARDHYL MAHMUTI : Arroganca e autoriteteve të Maqedonisë dhe refuzimi që t’u qasen me seriozitet rekomandimeve për integrim bëri që më 6 nëntor 2007 Komisioni Europian t’u rekomandojë Këshillit të Europës dhe Parlamentit Europian shtyerjen e datës së fillimit  të bisedimeve për anëtarsimin e Maqedonisë në Bashkimin Europian. Me 7 nëntor u sulmua Malësia e Tetovës dhe ndodhi masakra e Brodecit. Koincidencë e rastit apo …?!

Efikasiteti dhe plotësimi i standardeve nuk arrihet duke vrarë dhe arrestuar civilë të pafajshëm. Sikur me vrasjen dhe burgosjen e shqiptarëve të hyhej në NATO Serbia moti do të kishte hyrë. Logjika e vrasjeve të civilëve e solli NATO-n në Serbi. E njëjta gjë mund  të ndodh edhe me Maqedoninë. Nuk besoj se do të mirret ftesa e NATO-s për Samitin e Bukureshtit. Pos në rast se Maqedonia bëhet e domosdoshme në kuadër të strategjisë së sigurisë së kufirit jugor të Kosovës në periudhën që do të pasojë pavarësimin e saj. Atëherë gjërat mund të ndryshojnë.

INA:  Megjithatë, përpjekjet për të gjetur kompromis  lidhur me ushtarët e UÇK-se dhe ligjin per zyrtarizimin e gjuhës shqipe nuk munguan. Edhe pse dështuan përpjekjet në vitin 2007, a mendoni se takimi i katër liderëve të partive më të mëdha parlamentare do të gjejë zgjidhje para Samitit të NATO-s  në fillim të vitit të ardhshëm?
 

BARDHYL MAHMUTI : Qeveria e Gruevskit ka arritur që me mjeshtri të zhvendosë vëmendjen në zënkat PDSH /BDI. Mosgjetja e kompromisit për çështje thelbësore paraqitet si mosmarrëveshje e partive politike shqiptare ! »Ligj » apo « pako sociale ». Gjepura ! Kjo ma kujton periudhën e luftës së Kosovës, ku ata që nuk ishin të interesuar të drejtonin gishtin nga fajtori, kryesor trumpetonin se gjoja « faji qenka te shqiptarët që nuk mund të flasin me një gjuhë të përbashkët ». Kur shqiptarët e Kosovës harmonizuan qëndrimet dhe dolën me vendime të prera se nuk ka zgjidhje tjetër përpos pavarsisë, të njëjtit telall filluan të lëvizin të gjitha mekanizmat për t’i përçarë shqiptarët që të mos e flasin të njëjtën gjuhë.

Supozojmë se partitë politike shqiptare mirren vesh për të gjitha çështjet. A jeni të sigurtë se Nikolla Gruevski ka ndryshuar qëndrimin lidhur me zyrtarizimin e gjuhës shqipe dhe ushtarët e UÇK-së? Nikolla Gruevski dhe logjika dominante e autoriteteve të Shkupit është e njëjta.  A e keni parë me 19 dhjetorë se si iku me bishtin ndërvegë sapo dëgjoi Ministrin e Shëndetësisë, z. Imer Selmani të flas shqip. Të mos shohim ëndërra !

Edhe në rast se do të « gjendej » ndonjë « kompromis » të mos harrojmë praktikat e deritanishme. Gjykata Kushtetutare do të abrogojë të gjitha nenet « antikushtetuese » sapo t’i kenë realizuar qëllimet e veta. Në të njëjtën mënyrë si u veprua me flamurin tonë kombëtar.Të gjithë duhet ta dijnë se problemi është në mënyrën antidemokratike të definimit dhe të funksionimit të institucioneve shtetërore të Maqedonisë. Greqia, si shtet fqinjë i nxjerr telashe Maqedonisë për emrin e shtetit derisa shqiptarët nuk u përfillën aspak në përcaktimin e këtij emri ; Maqedonia u definua si shtet pa pyetur dhe në kundërshtim me vullnetin e shqipatrëve ; Maqedonia përcaktoi flamurin shtetëror pa përfillur shqiptarët ; maqedonasit gjatë shekullit të kaluar ndërruan disa  herë flamurin  dhe kur ne nuk pranojmë të ndërrojmë flamurin sipas shijes së tyre atëherë na e ndalojnë…

Partitë politke shqiptare duhet të ndërprejnë këtë lojë të dreqit dhe të shohin interesat fundamentale të shqiptarëve, interesa që tejkalojnë zënkat dhe inatet individuale.

INA:  Ku qëndron problemi për mungesën e dialogut politik ndërshqiptar?

 

BARDHYL MAHMUTI : Te mënyra totalitare e funksionimit të partive politike dhe te infantilizmi politik i liderëve të tyre. Kur « shefi » hidhërohet me dikend atëherë anëtarët tjerë duhet të pozicionohen « me cilin janë ». Kjo ma kujton fëmirinë e dy rivalëve të lagjes tonë. (Çarshia e Epërme në Tetovë). Sa herë Memet Cëmpëri hidhërohej  me Nezirin, mundohej të na shtijë të gjithve që të mos flasim me te. Por, nuk ia arrinte asnjëherë qëllimit dhe hidhërohej me të gjithë ne. Hidhërimi i zgjaste shumë shkurt, sepse i vetmuar nuk kishte çka bënte. Vinte dhe përzihej me ne. Pajtohej me Nezirin dhe tentonte ta hidhëroj Nezirin me ne. Edhe këtu dështonte ! Dhe kushtu sillej në rreth…

Ka kaluar mbi 40 vjet nga ajo periudhë. Por kur shoh sjelljet e disa liderëve ma kujtojnë Cëmpërin !

INA:  Si e shihni Kosovën pas fitores së PDK-së në zgjedhjet e 17 nëntorit?

BARDHYL MAHMUTI : Është interesant fakti se fillimi dhe përfundimi i procesit të definimit të statusit politik të Kosovës përkon me ardhjen e z.Thaçit në krye të institucioneve të Kosovës. Në fillim të procesit, në vitin 1999, si arkitekt  i UÇK-së dhe udhëheqës i  Drejtorisë Politike të saj, z. Thaçi arriti të udhëheq delegacion e Kosovës në bisedimet e Rambujesë. Mjeshtria e udhëheqjes së këtyre bisedimeve, që ishte në përputhje me profesionalizmin e shkollës politike perëndimore,  solli përfundimin e tyre me një dështim të plotë të palës serbe. Pas dështimit të plotë të palës serbe në rrafshin diplomatik dhe bllokimit të njëanshëm të procesit nga pala ruse, u krijua një realitet i ri: bombardimi i Serbisë, ardhja e NATO-s dhe prezenca e institucioneve demokratike perëndimore në Kosovë dhe regjion.

Tani, kur ndodhemi në fund të procesit, sa i përket dinamikës ndërkombëtare, ndodhemi para një situate të ngjashme. Rusia, për shumë motive, ka bllokuar njëanshëm procesin.  Ardhja e z. Thaçi në krye të institucioneve të Kosovës ishte shpresa e vetme.
Si kuadër i shkolluar në Evropë, i rrethuar me njerëz të dëshmuar si në rrafshin kombëtar ashtu edhe në atë profesional, z. Thaçi do të përdorë tërë potencialin e vet për të zhbllokuar këtë situatë.

Kam bindjen e plotë se akritekti i luftës dhe i politikës moderne në Kosovë ka të projektuar rrugën që Kosovën e pavarur ta integrojë në institucionet euro-atlantike.

INA:  Cilat janë raportet me pushtetin e ri në Kosovë ?

 

BARDHYL MAHMUTI : Me shumicën e udhëheqësve të PDK-së jemi shokë të veprimtarisë së përbashkët disa dekadëshe. Relacionet tona shoqërore mbeten të njëjta, qofshin në pushtet, qofshin në opozitë. Kosova ka priorite dhe PDK-ja do t’i realizojë prioritetet në përputhje me interesat kombëtare. Pushteti i ri do të ketë marrëdhënje  institucionale me të gjithë partneret rajonal dhe ndërkombëtarë në interes të forcimit të paqës dhe stabilitetit në këtë pjesë të Ballkanit. Vizioni jonë politik nuk ka asgjë të përbashkët me infantilizmin e disa liderëve në Maqedoni. Nuk do të veprojmë si Cëmpëri i lagjes sonë!

INA:  Cila do të kishte qenë porosia për lexuesit?

BARDHYL MAHMUTI : Shqiptarët në Maqedoni kanë një potencial të madh intelektual dhe profesional që nuk ka mundur të vijë në shprehje për shkak të ngulfatjes nga logjika totalitare dhe diktatoriale e partive politike. Depolitizimi është forma që më së shumti u konvenon atyre që kanë pozitë dominante në politikë. Ne meritojmë më shumë se këtë “hise të qenit” që na e kanë nda të tjerët. Mobilizohuni nëse dëshironi të ndryshoni gjërat! Mobilizohuni nëse dëshirojmë të lirohen të pafajshmit nga burgu dhe të ngadhnjejë drejtësia! Mobilizohuni nëse dëshironi t’u japim fund planeve antishqiptare! Urime dhe suksese në Vitin e Ri 2008!