|
Zoteri perfaqesues i
Larte i BE-se per Politike te Jashtme,
Te nenvizojme se Maqedonia ka nenshkruar dhe
ratifikuar, si anetare e Keshillit te Evropes,
protokollet nr. 7 e 8 te Konventes per mbrojtjen e
te drejtave dhe lirive fundamentale te njeriut (10
prill 1997), Konventen-kornize per mbrojtjen e
minoriteteve (10 prill 1997), Karten Evropiane per
gjuhet regjionale apo te minoriteteve (25 korrik
1996). Te nenvizojme se pas gjashte muaj te
konfrontimit midis gueriles shqiptare dhe forcave
qeveritare, udheheqesit maqedonas dhe shqiptare te
vendit kane aprovuar me 01 gusht te vitit 2001 nje
marreveshje per paqe ne vend dhe t段 jepet fund
diskriminimit etnik. Duhet marre parasysh se
shteti maqedonas po vazhdon me nje logjike
diskriminuese : ne vend qe te vihet ne vendin e
strukturave demokratike, te perditshmet shqiptare
lajmerojne abuzime dhe keqtrajtime nga ana e
policise (rasti me Sopotin, Rakovecin, Brezen,
Bllacen e Kondoven, nuk jane gje tjeter vetem nje
bore e cila e mbulon pjesen e dukshme te Isebergut.
Decentralizimi, ligjet parlamentare per gjuhet dhe
flamujt, politika e punesimit dhe perfaqesimi ne
institucionet publike jane zbrazur nga substanca e
tyre demokratike. Duke marre parasysh se
diskriminimi ndaj shqiptareve dhe nevojes per tu
siguruar nje promovim efektiv te te drejtave dhe
lirive te tyre, eshte urgjente qe te perkujtojme
se toleranca po kalon ne akceptimin e
divergjencave dhe respektimin e diferencimit. Qe
lufta kunder racizmit, kunder diskriminimit racor,
kunder diskriminimit etnik, kunder ksenofobise dhe
tolerances, kerkojne nje pergjegjesi kolektive.
Duke marre parasysh se situata politike ne
Maqedoni eshte shenuar me nje animozitet te
pranueshem per tu riaktivizuar ne nje kontekst
jostabil. Te vetedijshem per kete situate me shume
se preokupuese, me lejoni qe tu dergoje kete leter
te hapur para se te takoheni me autoritetet
politike te Bashkesise Evropiane si dhe
komunitetin nderkombetar ne asamblete e tyre edhe
ate, me kete qellim :
- qe t段 perkushtojne nje vemendje me te madhe
shkaqeve themelore te konflikteve etnike ne
Maqedoni ;
- qe te vene ne vend politikat e intervenimit
urgjent si dhe te gjejne mjete per te luftuar
diskriminimin etnik dhe mostolerances ne Maqedoni
;
- qe te vene ne vend politikat e presionit qe
Maqedonia te mund ta aplikoje Konventen Kornize te
Keshillit te Evropes per mbrojtjen e minoriteteve
kombetare ;
- qe t置a bejne te qarte autoriteteve maqedonase
se kandidimi i Maqedonise per tu integruar ne
Evrope, nuk do te merret parasysh, perderisa ky
shtet nuk i ploteson principet demokratike.
Zoteri Komisar i Larte i BE-se per Politike te
Jashtme,
Qysh ne kohet me te vjetra, njeriu eshte munduar
gjithnje qe t段 deshmoje dhe afirmoje idete e tij,
mendimet e tij, percaktimin e tij, identitetin e
tij : gjuhen, religjionin, flamurin... qe jane nje
pjese per te afirmuar identitetin. Pasi qe shteti
maqedonas pretendon te deshmoje se me nje menyre ォ
te shkelqyeshme サ i ka plotesuar divergjencat
sociale dhe te deshmoje se gjithashtu e respekton
Konventen per mbrojtjen e te drejtave dhe lirive
themelore te njeriut, Konventen Kornize te
Keshillit te Evropes per mbrojtjen e minoriteteve
kombetare dhe Karten Evropiane te gjuheve
regjionale apo te minoriteteve, ju lutem Zoteri
perfaqesues i Larte i BE per Politike te Jashtme,
ne disa pika t置a perkujtoni autoriteteve
maqedonase se si, p.sh. Zvicra, kujdeset per
gjendjen sociale. Elementi themelor i identitetit
zviceran nuk eshte nje gjuhe e perbashket
nacionale, por as edhe nje tradite kulturore apo
etnike ekskluzive. Konfederata zvicerane permbledh
komunitete te ndryshme e qe nuk kane te bejne as
me gjuhe, as me kulture e as me religjion. Ne nje
aspekt linguistik, Zvicra ka kater gjuhe kombetare
: gjermanishten (te folur prej rreth 63,7% te
popullates), frengjishten (19,2%), italishten
(7,6%) dhe retoromanishten (0,6%). Gjuha gjermane
eshte gjuha me e perhapur ne nivel federal e
percjelle nga frengjishtja, italishtja dhe me ne
fund retoromanishten. Gjermanishtja, frengjishtja
dhe italishtja jane njesoj gjuhe zyrtare te
Konfederates. Permes ketyre gjuheve autoritetet
federale komunikojne me qytetaret, me kantonet dhe
me keto jane te botuara tekstet legjislative
federale. Gjuha retoromane, e folur nga 0,6% e
popullates eshte gjuhe zyrtare me te cilen
Konfederata komunikon me folesit e kesaj gjuhe.
Shkurt, divergjenca linguistike llogaritet si nje
pasuri. E njejta gje vlen edhe per flamujt.
Ekzistimi i perafersisht 3 300 flamujve llogaritet
si nje pasuri. Flamuri i Konfederates zvicerane,
flamujt e 26 kantoneve, flamujt e distrikteve,
flamujt e rretheve apo flamujt e 2 900 komunave,
perbejne mozaikun e kesaj pasurie identike. Te
perkujtojme se deri ne Revolucionin fran軻z te
1789, Zvicra ka qene nje Konfederate e shteteve.
Pas okupimit te Zvicres nga trupat e Drejtorise me
1798, nje Republike unitare helvetike eshte
krijuar sipas modelit fran軻z. Por, edhe ideja e
nje shteti unitar eshte shume e huaj per
koncepcionet dhe traditat e vendit. Keshtu, pas
nje periudhe te shkurte te krizes se vazhdueshme,
Akti i mediacionit i 19 shkurtit 1803 i rregulluar
nga Bonaparta, shenon kthimin e federalizmit.
Federalizmi i cili eshte i aplikuar ne Zvicer,
eshte nje mjet shume efikas per t段 mbrojtur
minoritetet. Ai u siguron perfaqesim ne
institucionet federale grupeve te popullates qe i
perkasin nje minoriteti ne shkalle nacionale e qe
formojne mazhorancen ne nje regjion te determinuar
gjeografik. Federalizmi gjithashtu u mundeson nje
autonomi kantoneve dhe komunave ku jane te
vendosur minoritetet. Nuk mjafton vetem
federalizmi qe te sigurohet respektimi i te
drejtave te minoriteteve. Mbrojtja e minoriteteve
eshte e garantuar edhe te drejtat themelore te
njeriut e sidomos, nga nje menyre me e
pergjithshme, ne ekzistimin e nje klime te
mirekuptimit dhe tolerances ne mes te popullates.
Cilat jane pretendimet e shtetit maqedonas ?! Cili
eshte statusi i gjuhes shqipe, e folur nga se paku
シ e popullates se ketij vendi ?! Cili eshte
statusi i flamurit shqiptar ? Nen perfaqesimi i
shqiptareve ne institucionet publike vazhdon te
jete shqetesues (me pak se %). Ligjet restriktive
per perdorimin e gjuhes shqipe dhe flamurit
shqiptar, nuk jane gje tjeter vetem se nje
manipulim statistikor dhe jolegjitim ne krahasim
me konventat e Bashkesise Evropiane ne mbrojtjen e
minoriteteve nacionale dhe Kartes Evropiane te
gjuheve regjionale apo minoritare. Keto ligje
diskriminuese, nuk bejne gje tjeter por gjenerojne
konflikte te reja.
Zoteri perfaqesues i Larte i BE-se per Politike te
Jashtme.
Paramendoni se ju mund te kerkoni te drejta te
njeriut per te gjithe dhe shpresoj se ne kuader te
prerogatives suaj, kjo leter e hapur do te mund te
pranoje nje pjese te sherbimeve tuaja, gjithe
perkrahjen qe mund t段a dergoni nje numri te madh
te institucioneve te specializuara per kete
軻shtje. Duhet marre parasysh se Marreveshja e
2001 e ka nderprere luften pa i dhene fund nje
diskriminimi etnik. Duhet marre parasysh se ォ
demokracia unitare サ nuk mund tu pergjigjet
nevojave te realitetit multietnik. Duhet marre
parasysh se aplikimi i federalizmit eshte nje mjet
efikas per te mbrojtur divergjencen etnike, kerkoj
nga ju nje intervenim shume urgjent qe kjo
situate, perplot me dhembje per shqiptaret e
Maqedonise, te mund te gjeje nje zgjidhje te
shpejte dhe pozitive. Zoteri perfaqesues i Larte i
BE-se per Politike te Jashtme, pranoni
pershendetjet e mia me nje konsiderate te larte.
Bardhyl Mahmuti
Av.Gilamont 62
1800 Vevey CH
Vevey, le 21 juillet 2005
Komentoni ne Forum te Mr Bardhyl Mahmutit |