INTERVISTA E MR BARDHYL MAHMUTIT PER FAKTIN

Çmimi i « ilaçit » të politikës antishqiptare në Shkup mbetet i njëjtë !

FAKTI : Në një letër drejtuar institucioneve ndërkombëtare BDSH konstaton se dialogu aktual në mes forcave politike në Maqedoni është rezultat i presioneve të jashtme. Në çka bazoheni për një konstatim të tillë ? 

BARDHYL MAHMUTI : Po. Pikërisht nga presionet e jashme.Strategjia e zgjerimit të BE-së dhe NATO-s realizohet në përputhje me një agjendën precize që nuk varet nga dinamika e punës së parlamentit të Maqedonisë. Duke u afruar afati i « marrjes » apo « refuzimit » eventual të ftesave nga njëra anë dhe punëve që kanë mbetur pa bërë, nga ana tjetër, personalitete me peshë në marrëdhëniet ndërkombëtare, që ia duan të mirën Maqedonisë, kërkuan, që pa humbur kohë, t’i përmbush të gjitha kushtet e parapara për integrim në BE dhe NATO. Në të kundërtën, përgjegjësia i takon elitës politike ndërsa pasojat bien mbi popullin. Në këtë kontekst duhet të shihet iniciativa për një « dialog »  « pozitë/opozitë » për gjetjen e zgjidhjeve të mundshme për problemet e akumuluara. Mjafton që të përmbyset perspektiva dhe të shtrohet pyetja se a do të kishim këtë « dialog » nëse koha e Samitit të NATO-s nuk afrohej. Mendoj se përgjigja nënkuptohet.

FAKTI : Pse « dialog » dhe « pozitë/opozitë » në thonjëza ?

BARDHYL MAHMUTI :  Sepse nuk shoh seriozitet. Përvoja e deritanishme e funksionimit të shtetit maqedonas dëshmon se autoritetet politike të Shkupit nuk e shohin integrimin e konventave dhe normave demokratike në legjislacionin e vendit si faktor stabiliteti por si mjet manipulimi. Në të kaluarën, ky mjet përdorej  për t’u shpëtuar presioneve të jashme në momente të caktuara dhe revidoheshin vendimet kur pushonin presionet. Rasti i fundit i Gjykatës Kushtetuese  lidhur me përdorimin e flamurit shqiptar është plotësisht në këtë frymë.

FAKTI : Ju mendoni se nuk ka pasur qasje serioze nga ana e autoriteteve shtetërore të Maqedonisë ndaj kërkesave të institucioneve ndërkombëtare?

BARDHYL MAHMUTI : Rezultatet dëshmojnë për mospërfillje totale. Mospërfillje totale për Marrëveshjen e Ohrit. Kemi hyrë në vitin e 7 që nga nënshkrimi i saj dhe realizimi praktik mbetet vetëm në programet elektorale të partive politike shqiptare.  Madje, disa nga akterët e implikuar në ato ngjarje  nuk hezitojnë ta shpallin si të vdekur frymën e kësaj marrëveshje. Nga ana tjetër, në vend të trajtimit me seriozitet të rekomandimeve të autoriteteve ndërkombëtare qasja e Qeverisë VMRO-PDSH ishte në përputhje me mentalitetin e vjetër politik.  Të mos harrojmë se në ditën kur parlamenti i Maqedonisë  shqyrtonte Rezolutën e Parlamentit Evropian dhe kushtet që ky shtet duhej të plotësonte për anëtarësim në BE nga foltorja e parlamentit të Maqedonisë, Kryeministri Gruevski shpalosi strategjinë e kthimit të proceseve në gjendjen e para Marrëveshjes së Ohrit.

FAKTI : Megjithatë, ai sot është në dialog për zyrtarizimin e gjuhës shqipe dhe statusin e luftëtarëve të UÇK-së. Si e komentoni këtë?

BARDHYL MAHMUTI : Plotësisht logjike me logjikë e shitblerjes së kohës në relacion me shqiptarët. Rikujtoj se gjatë shpalosjes së strategjisë antishqiptare të qeverisë aktuale, Kryeministri Gruevski shprehu haptazi qëndrimin se nuk do të lejojë që gjuha shqipe të jetë gjuhë zyrtare e Maqedonisë,  irronizoi në kulm çështjen e luftëtarëve të UÇK-së dhe kritikoi ashpër LSDM-në për gjoja « lëshimet që ka bërë ndaj shqiptarëve » !!! Po ai kryeministër që provokoi shqiptarët në mënyrë më arrogante të mundëshme duke i tallur se “mund të shohin ëndërr zyrtarizimin e gjuhës shqipe”, sot « tund mashën si trofe » sepse ka arritur me mjeshtri të transferojë problemin sikur të ishte problem i gjeneruar nga mosmarrëveshjet e partive politike shqiptare të përfaqësuara në parlament.

FAKTI : Zënkat e partive politike shqiptare i kanë irrituar shqiptarët. Si të dilet nga kjo situate dhe cili duhet të jetë roli i partive politike shqiptare?

BARDHYL MAHMUTI : Të gjitha çështjet e ngritura « rreth pakove sociale » apo « ligjeve » jenë pseudo probleme për të tërhequr vëmendjen prej pengesës kryesore. Këto pseudoprobleme kanë përqëndruar vëmenndjen në « probleme mbrendashqiptare» në kohën kur problemi i vërtetë qëndron  në definimin si duhet të raporteve shqiptaro- maqedonase. Roli i partive politike shqiptare nuk duhet të jetë loja që na është kurdisur prej tjerëve. Në këtë lojë viktimat janë të shumta dhe pikërisht njerëz të pafajshëm. Për BDSH-në kjo lojë është tepër e qartë. Dihen rregullat e lojës, dihen lojtarët, dihet « malli » që sakrifikohet në lojë  Për këtë arsye nuk e luajmë këtë lojë të fëlliqur. Për këtë arsye denoncojmë lojën, rregullat e lojës dhe lojtarët që me vetëdije të plotë  luajnë këtë lojë antishqiptare. Shkurt, sado irrituese që jenë zënkat e partive politike shqiptare problemi i vërtetë qëndron në logjikën antishqiptare të ngulitur në institucionet shtetërore të Maqedonisë. Mjerrë ata që nuk e kuptojnë dhe bien pre e këtyre makinacioneve!

FAKTI : A ka gjasa që të dilet nga kjo logjikë antishqiptare dhe të miratohen kërkesat e shqiptarëve ?

BARDHYL MAHMUTI :  Në këtë kontekst përgjigja është negative. Megjithatë desha të precizoj se « miratimi» eventual i disa vendimeve nuk do të thotë dalje nga logjika antishqiptare. Nëse « miratohet » diçka atëherë bëhet sa për sy e faqe dhe në funksion të realizimit të objektivave euro-atlantike të Maqedonisë. Pa ndërrimin e logjikës, « miratimi » i vendimeve të caktuara nuk do të ketë kurfarrë garance. Sapo t’i realizojnë qëllimet e veta, Gjykata Kushtetutare do t’i shpallë si antikushtetuese dhe do t’i abrogojë në rrethana kur atyre u duken të përshtatshme. Ndërsa, sa u përket bisedimeve aktuale unë jam skeptik.

Nëse dalim nga përqëndrimi I vëmendjes në konfliktet PDSH/BDI do të shohim se askush nuk e ka dëgjuar z. Gruevski të ketë ndryshuar qëndrimin e tij  nga fjalimi programatik i mbajtur në Parlament. Por, të gjithë kanë mundur ta shohin sjelljen e tij me 19 dhjetor të këtij viti, kur Ministri i shëndetësisë, z. I. Selmani  foli shqip gjatë prezentimit të unifikimit të çmimeve të barnave. Ai, së bashku me ministrat tjerë joshqiptarë të qeverisë, e lëshuan sallën e konferencës dhe në mënyrë demonstrative u drejtuan drejt Kryqit të Mileniumit, për të dëshmuar se çmimi i  « ilaçit »  të politikës antishqiptare  në Shkup mbetet i njëjtë !

FAKTI : Cili është ai çmim ?

BARDHYL MAHMUTI :  Në Maqedoni shqiptarët rrihen, poshtërohen, çnjerëzohen, maltretohen, torturohen, dënohen, vriten, masakrohen me bekimin e autoriteteve politike të Shkupit. Sopoti, Bllaca, Breza, Tanusha, Vaksinca, Brodeci, burgjet plot e përplot shqiptarë janë dëshmitë e politikës antishqiptare në dy mandatet e fundit. Në Maqedoni shqiptarët diskriminohen në çdo pore të jetës politike, ekonomike dhe sociale. 

FAKTI : Si e shihni daljen nga kjo situatë ?

BARDHYL MAHMUTI :  Duke dalur nga kjo logjikë ballkanike dhe duke aplikuar mënyrën perëndimore të funksionimit. Me një fjalë, të kalohet nga « multietnicitetit » si formë e organizimit shoqëror në formën e  « diversitetit etnik ». Edhe pse në një punim të veçantë kam sqaruar se në terminologjinë e shkencave politike realiteti shumetnik mund të definohet si « multietnicitetit » apo të « diversitetit etnik » e shoh të udhës të ripërsëris sqarimet terminologjike që mund t’i hyjnë në punë çdo njeriu që i intereson preciziteti në shprehjet që i përdor.

Sipas politologëve, « multietniciteti » nuk përmban në vetë asnjë dëshirë të jetës së përbashkët sepse shtrihet në logjikën e luftës për dominim politik, ekonomik e kulturor dhe si i tillë çon në mënyrë të pashmangshme në tensione dhe konflikte. Tensionet vijnë si rezultat i mosrespektimit të kompleksitetit shoqëror ; për shkak të ekskuluzivitetit të një etnie ndaj etnive tjera. Shkurt, sovranitetit nga lartë poshtë është burim i konflikteve të vazhdueshme ndëretnike. Rasti i Maqedonisë është rast tipik që ilustron këtë formë shtetërore të shoqërisë shumetnike.

Për dallim nga kjo formë e organizimit shoqëror,  kemi konceptin « diversitetit entnik » që paraqet një filozofi të re politike të organizimit shoqëror që mbështetet në sovranitetin nga poshte lartë. Ky koncept paraqet një formë politike ku komunitetet e ndryshme që nuk kanë as gjuhë, as fe, e as tradita të përbashkëta mund të bashkjetojnë në harmoni. Ai është sinonim i dialogut dhe vlerave të përbashkëta ku mirkuptimi, këmbimi i vlerave dhe dialogu i vazhdueshëm përbëjnë objektivat madhore të bashjetesës paqësore. Është formë e organizimit politik ku harmonia e pjesëve nuk shihen si konkurrente por si plotësuese për t’i dhënë kuptim tërësisë.

Pra, respektimi i diversitetit etnik, kulturor, fetar, gjuhësor etj.  përbën vlerat fundamentale të trashëgimisë evropiane dhe në të njëjtën kohë shtyllat  themelore të demokracisë dhe kulturës europiane. Pa respektimin e këtij diversiteti as që do të mund të imagjinoheshin integrimet shoqërore , ekonomike dhe politike  në një Evropë të zgjeruar.

Daljen e Maqedonisë nga kjo situate e shoh vetëm permes hapjes së një procesi të gjithanshëm, që do të na mundësonte të dilnim nga spiralja e dhunës dhe të aderonim në vlerat euro-amerikane. Për këtë kërkohet një angazhim dhe ndihmë e forcave demokratike ndërkombëtar përballë tendencave totalitare që sundojnë në vend. Që të ketë sukses një akcion i tillë, krijimi i parakushteve është i domosdoshëm.  Në listen e parakushteve të hapjes së procesit të aderimit të vendit në vlerat dhe institucionet euro-atlantike janë: lirimi i menjëhershëm i civilëve të pafajshëm të Brodecit; rishqyrtimi i të gjitha proceseve të montuara nga autoritetet politike të njëpasnjëshme të Shkupit; të krijohet një komision ndërkombëtar për të hetuar krimin policor në fshatin Brodec dhe të mirren masat ndërkombëtare për ndëshkimin e fajtorëve.

FAKTI : A janë të gatshme atoritetet e Shkupit të pranojnë një gjë të tillë?

BARDHYL MAHMUTI : Pikërisht pse mungon vullneti politik për të dalë nga qasja me mentalitet ballkanik, Bashkimi Demokratik Shqiptar kërkoi nga të gjitha forcat demokratike në botë, e sidomos nga institucionet euro-atlantike, që të organizohet një Konference ndërkombëtare për Maqedoninë, me të gjithë akterët vendor dhe rajonal të implikuar, për t’u dhënë fund mosmarëveshjeve.

FAKTI : Si BDSH keni ndërmarrë një varg aksionesh për sensibilizimin e opinionit publik dhe institucioneve  ndërkombëtare me pozitën e shqiptarëve në Maqedoni. Cilat janë veprimet që I parashihni për vitin 2008?

BARDHYL MAHMUTI : Dinamika e marrëdhënjeve ndërkombëtare imponon që çështjet të shihen në një prizëm më të gjërë se sa vetëm në kuadër të “kornizës shtetërore” ku ndodhin ngjarjet. Disa  forca politike shqiptare që kanë kërkuar “krijimin e komisioneve anketuese” në kuadër të institucioneve të Maqedonisë për të “zbardhur” rastin e Brodecit. Për ne si BDSH janë paradoksale kërkesat e tilla.

Pozita e rëndë e shqiptarëve kërkon një sensibilizim në përmasa të gjëra ndërkombëtare. Jemi të vetëdishëm se lufta kundër diskriminimit racor, kundër diskriminimit etnik, kundër diskriminimit gjinor dhe kundër të gjitha formave të diskriminimit kërkon një angazhim kolektiv të të gjithë demokratëve të mirfilltë në botë. Kjo luftë politike për ngadhnjimin e demokracisë në këtë pjesë të Evropës kalon në mënyrë të domosdoshme përmes një intervenimi energjik të institucioneve demokratike ndërkombëtare. Për këtë arsye u jemi drejtuar disa here dhe do t’ju drejtohemi pa ndërprerë të gjitha institucioneve me peshë në botë dhe do të kërkojmë nga demokratët kudo qofshin ata që të ngrenë zërin kundër padrejtësive me të cilat ballafaqohen shqiptarët në Maqedoni.

FAKTI : Cila do të kishte qenë porosia për lexuesit tonë ?

BARDHYL MAHMUTI : Në këto momente të luftës politike populli shqiptar në Maqedoni ballafaqohet me një luftë psikologjike për t’i përcaktuar se për çka është e arsyeshme të angazhohet, se çka është e mundshme ( e çka s'është e mundshme ) të kërkohet , çka është e pranueshme ( e çka s'është e pranueshme ) për VMRO-DPMNE-në, LSDM-në, PDSH-në, BDI-në e kështu me radhë.

Përmes këtyre formave të dhunës psikologjike synohet që të na imponohen gjërat si fatalitet dhe t’i pranojmë  se gjoja nuk kemi çka bëjmë.

Për popujt e diskriminuar, siq është populli shqiptar në Maqedoni, gjithnjë e më tepër po bëhet e qartë se ambicjet diktatoriale janë si një shkëndi e vogël, që rritet e forcohet nëqoftëse e ushqejmë me « materialin e nevojshëm » dhe sa më shumë ta ushqejmë aq më i madh bëhet zjarri që djeg. Kjo ambicje për të djegur godet në rend të parë ata që i qëndrojnë më afër, por rrezikon të djeg të gjithë ata që e ushqejnë në një mënyrë a një tjetër.
Për të hequr qafe të gjitha format e padrejtësive dhe diskriminimit ne duhet të koordinojmë veprimet në dy rrafshe : në rrafshin e mbrendshëm duhet të mos i japim mbështetjen tonë politikës diktatoriale të Shkupit dhe në rrafshin e jashtëm të mobilizohemi për të sensibilizuar të gjithë demokratët dhe institucionet ndërkombëtare

Me një fjalë, nëse nuk bëhemi argat të së keqes dhe nëse nuk i palojmë veshët do të shihni se sa shpejtë do të shuhet zjarri i  politikës antishqiptare të Shkupit.

Të punojmë që në Vitin e Ri 2008 të mos përsëriten tragjeditë si deri tani. Urime dhe suksese !