|
MIQTĖ
E VJETĖR
BAKALLI NĖ HAGĖ
Kalorėsi i kuq
Bakalli kishte dalė si dėshmitar nė Hagė. Ai kishte
rrėfyer se nuk
ishte solidarizuar me ngjarjet historike 81 nė Kosovė, por as
nuk kishte pranuar tė quheshin kontrarevolucion.
Bakalli nuk kishte
guxuar ti bėnte as cik kryekriminelit tė lidhur, nga frika se
mund tia zbulonte marrėveshjet e fshehta.
Edhe pse kishte
rėnė nga pushteti i kuq, Bakalli kishte mbetur xhoker i vjetėr i
serbėve, duke vazhduar lojėn pas kulisave. Kishte pranuar dorėn
e zezė tė Milosheviēit nė kontaktet sekrete.
Dora e zezė e
kishte ledhatuar:
Po, ti je yll, zoti
Bakalli! Ne jemi krenuar me ju nė kohėn tuaj!
Bakalli ishte
kreshpėruar, duke iu shtruar njė meze fenomenale, me mish
derri.
Ai ishte krenuar me
pozicionin e tij: Kosova tė bėhet e pavarur nė kuadėr tė njė
konfederate me emėr tjetėr.
Nė darka e dreka
dora e zezė e paskėsh kėrcėnuar me planin e tokės sė djegur.
Mirėpo, Bakalli e paskėsh trembur: Nėse hyni kėtu nė
luftė, po ju them se bashkėsia ndėrkombėtare do tė intervenojė
Mė pas kishte
vazhduar bati batalli-ēakalli e hamalli-tellalli pėr ta lėnė
edhe njė herė Kosovėn nė batak.
Nė prill 1988 ishin
formuar edhe grupet famoze G-15, pastaj G-6 dhe nė fund G-5...
Dora e zezė kishte pesė gishta!
Mė 15 maj 1998, kur
po digjej Kosova, Bakalli kishte rėnė me shpurėn pesanėtarėshe
nė prehėr tė carit serb.
Kush ishin bishtat e
tjerė tė Bakallit?
Baton Leshkuqi
ishte drugėz e kėtyre kontakteve sekrete.
Batoni luante
shulevek. Eh, Batoni i batutave!
Pėr tė gjitha kėto
marifete, mahmudia jonė shkėlqeu pas luftės, duke u zgjedhur
edhe deputet.
Oh, ēfarė gafe: ky
kalorės i kuq e kishte vendin pikėrisht nė Hagė, si
bashkėpunėtor i kryekriminelit serb, sepse u mundua ta fuste
edhe njė herė Kosovėn nė batin e batakun sllav!
Bakalli si bokalli,
ende bėnte bakallėk. Mulliri bluan me ēakalle.
Ajme bakllavaja
ballkanike!
NGĖRDHESHJA
Kur kishte
shpėrthyer lufta nė Kosovė, njė delegacion yni famoz kishte
trokitur mė 15 maj nė Beli Dvor tė Dedinjes.
Nga ai takim vetėm
njė ngėrdheshje histerike kishte mbuluar ekranet e botės.
Ngėrdheshja kishte
mbetur mister njė kohė tė gjatė, duke u komentuar nė mėnyra tė
ndryshme.
Dikush thoshte se
delegacioni ynė e kishte lutur sovranin serb tė kursehej
substanca e elitės politike.
Tjetri shtonte se
Milosheviēi ishte kėrcėnuar: ndaleni terroristėt se hyri
NATO-ja nė Kosovė!
Shakaxhinjtė
pohonin se ishin dehur nga uiski.
Ngėrdheshja
dėftonte se tė dyja palėt ishin ndarė tė kėnaqura:
Kosova tė zgjidhej
si ēėshtje e brendshme e Serbisė.
BIZNESI POLITIK
Biznesmeni
Pacolli tregoi me gojė tė vet nė TV se ēfarė sakrificash
paskėsh bėrė pėr ta shpėtuar Kosovėn.
Rusėt e kishin
dėrguar nė Beligrad si ndėrmjetės. Nė dy ndenja gju mė gju me
carin serb kishin rėnė nė ujdi pėr njė takim tė krerėve politikė
tė Kosovės nė hotel-Hajat tė Beligradit.
Cari i paskėsh
premtuar hapjen e disa fakulteteve, madje edhe njė republikė pėr
Kosovėn /nėn Serbi/. Mjerisht, ftesės nga Hajvalia i ishin
pėrgjigjur vetėm dy drugėza, qė edhe mė parė ishin nė kontaktet
sekrete. Tash biznesmeni politik habitet sesi Pesėshja e famshme
kishte shkuar mė pas nė Dedinje, por nuk kishte pranuar tė dilte
nė Hajat!
Aksident i madh! As
ky Moj-zi nuk kishte mundur ta shpėtonte Kosovėn nga ndėrhyrja e
NATO-s!
Ēfarė shėrbimesh tė
tregtarit tė diamanteve!
MISIONARI
Kolumnisti
Shkėlzen Maliqi paralajmėronte me kėnaqėsi nė prag tė luftės
se kishte ardhur fundi i lojės sė opcioneve politike.
Ai bėnte thirrje tė
hapur pėr njė qasje realiste dhe rishqyrtim real tė
gjendjes: raportit tė vėrtetė tė forcave e presioneve tė
huaja, qė ēėshtja e Kosovės tė kornizohej fillimisht me njė
autonomi.
Misionari porosiste
se kishte ardhur ora qė opinioni ynė tė pėrgatitej pėr kėtė
realitet tė ri, sepse ekzistonte frika se realizmi i
parakohshėm mund tė ndikonte nė pėrhapjen e defetizmit dhe tė
imobilizimit, pėrkatėsisht tė rebelimit.
Bah, krismat e
prillit nė Kosovė kishin prishur formulat politike tė kėtij
misionari kolumnist!
Ky misionar kishte
bėrė edhe njė vlerėsim lapidar tė luftės nė Kosovė:
Kjo ushtri nuk u
krijua nga vetė populli dhe instancat reprezentuese, qė e
konsideronin veten legjitime
por u vetėshpall ushtri e Kosovės
nga grupet e vogla konspirative
Nė fakt, qė nga fillimi grupet
guerile, qė numėronin disa qindra luftėtarė, kishin njė
pretendim anticipues, pėr tė cilin nuk kishin autorizime tė
popullit, qė tė quhen Ushtri Ēlirimtare e Kosovės.
Ēfarė aksidenti
fatal! Kishin harruar tė merrnin dorė nga institucionet nė letėr
dhe nga misionari i Beligradit.
VLLASI AMBASADOR
Pas takimit tė parė
tė Vjenės Vllasi kishte fluturuar pėr nė Vojvodinė, si
mysafir special nė njė akademi solemne.
Ai qau me lot fatin
e keq tė kalorėsve tė kuq: udhėheqja kosovare dhe ajo e
Vojvodinės kanė qenė tė parat qė janė goditur nga regjimi i
Slobodan Milosheviēit nė vitin 1988.
Pastaj bėri
vetėrrėfimin pikėllues pėr sakrificat pėr ta ruajtur perandorinė
sllave:
Bėra ēnuk bėra!
Bėra spastrimin politik, vura pėrpara Titon e ndjerė, lidha tre
flamujt bashkė, edhe yllin e qita nga Serbia. Bah, ujė kishte
hyrė nėn rrogoz dhe kishte rrėnuan urat e vėllazėrim-bashkimit!
Mė vonė do ti
deklarojė me mallėngjim TV serbe
Palma plus:
Do tė isha
ambasadori mė i mirė i Republikės sė Kosovės nė Beograd, sepse e
njoh mirė Serbinė dhe popullin serb
Pėrnjėmend Kosova
nuk mund tė gjejė njeri mė tė denjė pėr kėtė mision diplomatik.
Vllasi ka jarani tė moēme me serbėt. Ėshtė rritur me ta si
pėllumb i Titės.
Pra, vendin e ka
pikėrisht atje, andaj rri me njė kėmbė si kėshilltar i
kryeministrit .
Ajme miqtė e vjetėr
serbė!
REKUIEM
Iku edhe shtėrgu i fundit komunist. Qeveria e pėrcolli me
nderime tė larta politike e ushtarake. Ithtarėt e tij i bėnė
homazhe, duke kujtuar me nostalgji kohėn e artė tė Titos. Nė
ekrane Bakalli nė pėrqafim me Titon dhe nė shoqėri me gjeneralin
serb Lubiēiē.
Vetėm fjalė miradie
pėr tė ndjerin-
kanė thėnė latinėt e lashtė.
U
derdhėn shumė lot, ode, dafina e perla.
U
quajt njeri karizmatik, marthonomak politik, emblemė,
sharm i njė gjenerate, artist si Clark Gable...
njeri i qejfev, i gotės e duhanit.
Agim Ēeku e pėrshėndeti me lavdi: Bacėn Mahmut e kanė
cilėsuar mprehtėsia intelektuale dhe veprimi politik...
Ulpiana Lama: Ai ishte Prometeu, i cili ruajti sekretet e
Olimpit pėr popullin e vet.
Pajazit Nushi: Ishte komunist, por jo dogmat... i ishte
bashkuar aradhes ēlirimtare tė idealistėve tė mėdhenj tė lirisė
sė Kosovės...
Ekrem Kryeziu: Ka qenė vizionar qė ka lėvizur muret e
robėrisė sonė dhe i ka ēarė ato me Kushtetutėn e vitit 1974...
Ramiz kelmendi: Njeri i rrallė tė cilin Kosova do ta ketė
mall pėr shumė mote.
Veton Surroi: Mahmuti dhe gjenerata e tij mėsuan artin e
shtetbėrjes nė Beograd... Ata kishin dėshiruar tė
shkolloheshin dhe e bėnė, kishin dėshiruar autonominė dhe e
bėnė...
Ekrem Murtezai e cilėsoi mė sė miri: njėri ndėr politikanėt
dhe bashkėpunėtorėt mė tė dashur e tė besueshėm tė Titos.
Ah kėta Ekremat si
karamelat!
Njėmend kishte kush ta vajtonte pariarkun komunist.
Mė sė shumti derdhėn lot Nushi e Surroi.
Mahmuti ka lėnė shumė pinjoj e miq qė kanė kullotur nė livadhin
e tij.
Ata e ringjallėn si Krishtin pėr Pashkė.
Ai ishte komunist i
kaltėr, e jo i kuq.
Mahmuti ishte kalorės i garės politike jugosllave...
Ishte vetė demiurgu i autonomisė sė pushtimit, si shkalla mė
e lartė e lirisė dhe e subjektivitetit politik... njė shpikje
kushtetuese qė i jepte Kosovės shtetin, por jo edhe emrin.
Ai arriti tė krijojė njė emblemė tė re tė shqiptarit
kosovar, atė tė jugosllavizmit, si njė shenjė e re
identiteti.
Ah, ky asimilimi
filluaka sė pari nė shpirt, pastaj kaluaka nė kokė pėr tė
pėrfunduar nė gjuhė!
Tito ishte simbol i jugosllavizmit, ndėrsa Mahmuti njė sindrom
i titizmit.
Uh, ai Tito Krimineli
qė kishte vrarė mbi 50 mijė shqiptarė pas Luftės sė Dytė
Botėrore dhe kishte flakur mbi 420 mijė tė tjerė nė Turqi!
Sa republikanė shqiptarė dergjeshin burgjeve nė kohėn e
Bakallit?
Ngjarjet 81 ia kishin prishur vizionin politik Karamahmutit,
vetė teorinė e integrimit jugosllav. Kur nuk kishte mundur ta
ruante mė nėn pushtim Kosovėn, kishte rėnė si kaskader.
Tito i pakėsh thėnė nė
trenin e kaltėr se nuk beson qė Mahmuti do ta prishė
Jugosllavinė!
Ai kishte hedhur hijen e zezė mbi ngjarjet historike se i
paskėsh organizuar dikush tjetėr e jo vetė shqiptarėt.
Mė vonė ky kaskader bėhet kallauz i bisedimeve sekrete me
Serbinė pėr Kosovėn nė njė konfederatė tė re, duke i prirė
shpurės nė pėrqafim me Milosheviēin nė Dedinje.
Ndjesė pastė ky
kaskader!
Nė purgator do ti lajė tė gjitha mėkatet.
TMK-ja e pėrcolli deri nė varr. Tanimė ajo ėshtė specializuar
pėr rituale mortore. Ah, tė gjithė titistėt i varrosi!
Rauf Dhomi ia dha lamtumirėn e fundit:
Tani kemi pėr tu
ndarė e kurrė mė skemi pėr tu parė!
KUKUDHIADA
Mėnjėherė pas Bakalliadės, Kosova kishte pėrjetuar edhe
manifestimin e dytė Fadiliada.
Shuku Fadil ishte ringjallur pas pesė vjetėsh me akademinė
Njė jetė nė shėrbim tė atdheut.
Nė Teatrin Kombėtar ishin tubuar gjithė ish-titistėt:
politikanė, prokurorė, gjykatės, policė, udbashė... Ata
pėrgjėroheshin se ishte ēna ishte Lufta jonė
Nacionalēlirimtare dhe autonomia titiste!
Shoku Fadil ishte cilėsuar strateg i Luftės Antifashiste
Nacionalēlirimtare , por qė, mjerisht, kishte rėnė nėn fashizmin
jugosllav.
Kur ishte ngjitur nė majė tė piramidės jugosllave, ia paskėsh
lypur Titos republikėn, por ai e paska ngushėlluar: kjo gjė
do tė ishte e vėshtirė, ngase do tė shfaqeshin pengesa nga
serbėt, - kishte theksuar akademik Minir Dushi.
Eh, sikur Tito tė
rronte 100 vjet, republika tashmė do tė shkėlqente!
Mbi tė gjitha, nė atė tubim shkėlqenin kokat e akademikėve
tanė.
Edhe Ramush Haradinaj kishte pėrshėndetur me njė telegram me
konsideratat mė tė larta pėr udhėheqėsin e Luftės
Nacionalēlirimtare.
Betim e Hadi Shehu kishin deklamuar pjesė nga veprat e
komandantit.
Rauf Dhomi kishte kėnduar marshin Dalėngadalė po vjen behari,
nėpėr fusha rritet bari...
As qyteti i Gjakovės nuk i kishte mbetur borxh Birit tė vet tė
madh.
Kishte shtruar tryezėn Jemi nė shtėpinė tonė, me tė
gjitha tė mirat.
Enver Dajēi: Fadil Hoxha ėshtė pjesė e historisė shqiptare...
Pajazit Nushi: Kontributi i Hoxhės ka qenė i posaēėm nė
luftėn kundėr forcave konservatore e dogmatike... Pėr gjysmė
shekulli i ėshtė kundėrvėnė politikės dogmatike e staliniste tė
udhėheqjes shqiptare...
Madje shumė bukur, me armėn pushtuese jugosllave!
Ah, ky Nushi si
kalavesh rrushi!
Fatmir Fehmiu: Filozofia e Hoxhės ka qenė vetėvendosja dhe
bashkimi i popullit shqiptar, por qė nė Kuvendin e Prizrenit
kishte nėnshkruar kapitullimin dhe bashkimin me Serbinė.
Nė korin e burrave kishin kėnduar edhe Ali Boletini, Xhafer
Vokshi, Ymer Jaka, Isak Shema, Vehap Shita...
Muzeu i qytetit kishte hapur ekspozitėn me shumė fotografi nga
lufta dhe paqja e Hoxhės.
Nė fund edhe Veton Surroi kishte vėnė kurorėn e dafinės mbi
varrin e zotit Fadil.
Kėte Fadiliadė dikush e kishte quajtur, pėr dreq, kukudhiadė!
Njė jetė kushtuar
pushtimit!
Ose ēou i vdekur e ha mish tė pjekur!
Nė njė kohė kur kishin vdekur edhe komunizmi, edhe autonomia e
pushtimit.
Njė plak prishtinas rrėfente se Hoxha kishte kėrcėnuar mė 1945,
nė njė mitig para hotel-Unionit, tė gjithė ata qė i
paskėshin duart e pėrgjakura.
Atė natė kishin rėnė bataretė e para nė Tauk-Bahēe, e cila ishte
bėrė varrezė masive, qė mallkonte vilėn e Hoxhės pėrballė.
Kosovėn e kishin riokupuar tri divizione sllave. Komandanti
kishte marshuar drejt Sremit, ndėrsa Kosova ishte larė nė gjak
deri nė Tivar.
Pėrse ishte kursyer atėherė shoku Fadil derisa iu kishin zhdukur
gjithė shokėt e tij mė tė mirė?
Ai shoku Fadil qė
kishte urdhėruar tė riburgosej Demaēi, sepse qenkėsh i
rrezikshėm tė qėndronte nė liri!
Shoku Fadil qė kishte pėshtyrė ngjarjet historike 81, duke e
quajtur rininė shqipare pleh i Kosovės dhe duke ia
treguar birėn e miut pėr 300 qese, nė tė cilėn birė do tė
binte edhe vetė mė vonė.
Po, ku jeni more
historianė?!
Historia ėshtė e bėmave, e jo e themeve.
Quo vadis Kosovė!
As tri rryma politike nuk po mund ta krijojnė Republikėn.
Faljua Zot mėkatet!-thonė
tė mallkuarit.
Amen!
ĒMALLJA
Menjėherė pas
Takimit tė parė tė Vjenės, drugėza Baton Haxhiu kishte
ftuar gazetarėt serbė pėr ta vizituar Kosovėn.
Batoni i priti ata
me njė ndjenjė keqardhjeje: fatkeqėsisht, shumica e kolegėve
serbė kanė qenė gojėmbyllur sa u pėrket zhvillimeve nė Kosovė.
Halil Matoshi:
Edhe pse isha peng, dua tė fal pėr kėtė padrejtėsi dhe nuk ėshtė
e lehtė tė ndėrrohet kjo vetėdije.
Astrit Salihu:
Mafia shqiptare dhe ajo serbe funksionojnė shkėlqyeshėm, por nuk
ėshtė mirė qė vetėm nė kėto nivele tė kontaktojmė.
Gazetarėt serbė
ishin mrekulluar me kėtė mikpritje nė Prishtinė, madje edhe
kamerieri iu kishte servuar kafe serbisht. Ata ishin penduar qė
nuk kishin ardhur mė herėt.
Nė fund tė vizitės
ata porositėn: Tė kaluarėn duhet ta lini anash, duke hequr
njė tullė nga muri ndarės dhe tė mendojmė krejt ndryshe
Nuk mund
tė kėrkojmė falje pėr krimet serbe nė Kosovė, sepse ne nuk jemi
zėdhėnės tė vrasėsve serbė.
Gazetarėt serbė u
pritėn edhe nga Thaēi e Haredinaj.
Hashimi iu uroi
atyre ēmallje me kolegėt nė Kosovė, ndėrsa Ramushi ua
trusi duhan tė sertė.
NDĖRMJET
Aktori Enver
Petrovci ka mbetur keq, ndėrmjet Prishtinės e Beogradit.
Para bombardimeve tė NATO-s kishte ikur nga Beogradi nė
Prishtinė, por pas luftės ia kishin zėnė banesėn atje.
Aktori kishte
vajtuar nė emisionin Katarza tė Radio B-92:
Ėshtė e vėrtetė
se banesa ma ka ndryshuar fatin, nga fėmijėt qė e kanė ndėrruar
shkollėn, mė ėshtė dashur ta vazhdoj jetėn nė njė mėnyrė tjetėr.
Pėr tu kthyer nė Beograd, kjo me siguri nuk varet prej meje.
Mėnyra mė e mirė qė tė kthehem do tė ishte tė mė ofrohej ndonjė
rol nė teatėr
Eh, rol mė tė mirė
ska se tė jesh sot mes Prishtinės e Beogradit!
Mė herėt Petrovci ka
lozur bukur rolin e Car Lazarit.
Bekim Fehmiu
qėndroi si Uliksi: nuk e braktisi fare Beogradin as para, as pas
luftės!
ROKU
Dy net pati festė
Tirana nėn ritualin magjik tė rokut.
Goran Bregoviē i
Bjelo dugmės sė dikurshme e kalli Tiranėn me hitin e tij
Kalashnikov dhe Orkestrėn pėr martesa e funerale.
Bregoviē nė tė
bardha, me kėpucė lėkurė gjarpri, ia thoshte me brandi nė dorė.
Ai i dalldisi nja
dy mijė tiranas nė Pallatin e Kongreseve, kur preku pulsin e
tyre me tingujt magjikė di-di, da-da!
Publiku u shkri nė
delir, sepse u shkrinė edhe ėndrrat e tyre pėr idhullin e rokut.
Edi Rama e shpalli
Qytetar nderi, duke ia dhuruar Ēelėsin e artė tė
Tiranės. Akulli u shkri me muzikė e politikė.
Ēfarė mrekullie
magjike e ritmit cigan di-di, da-da!
|