|
Pozita
inferiore ka detyruar shume segmente ne shoqeri te
marrin punen ne doren e tyre dhe te bejne veprime qe
nuk jane ne pajtim me standardet normale te rrethit
ku jetojne dhe veprojne. Te tillet rrethi nuk i
veren, por dhe kur i veren nuk i kupton. Ata si te
tille nuk mund te zene vend ne mozaikun e quajtur
shoqeri, ndaj me fjalet dhe veprimet e tyre
imponohen, shtyhen me “berryla” per te krijuar
hapesire edhe per ta. Keshtu, femrat perdorin
shminken, take te zhurmshme dhe zbukurime te shumta
ekspresive; çunat perdorin guralece per t’ua hedhur
kalimtareve, per t’ua terhequr verejtjen atyre. Ata
perdorin edhe kapela e rroba ekstravagante, frizura
çoroditese me ngjyra e figura te pakuptueshme si
shenje identifikuese dhe si rrebelim ndaj ofertes se
shoqerise e cila nuk gjen kohe per ta dhe nuk
kujdeset per ta. Per kete dhe arsye te ngjashme ata
shprehin “cilesite” e tyre para auditoriumit: ne
familje, shkolle, rruge e kudo tjeter. Me te njejtin
qellim, por me mjete te tjera, per fat te keq,
imponohen dhe zhurmojne edhe politikanet. Ata ne
mungese vlerash e cilesish, ne mungese programesh
konkrete prej lideri dhe qeveritari, perdorin
sllogane, epitete, rekuizite e çka jo, per te fituar
simpatine dhe besimin e auditoriumit, te elektoratit
dhe te qytetareve ne pergjithesi. Per fat edhe me te
keq, ngjashem veprojne edhe shume njerez
“akademike”, shkencetare e pedagoge, te cilet ne
menyre “mafioze”, duke shfrytezuar poziten ne
shoqeri, sigurojne (blejne) tituj shkencore, per te
treguar dhe deshmuar ne shoqeri peshen dhe cilesine
e tyre (qe ne fakt mungon). Kjo mode dhe ky trend ne
shoqerine tone, edhe pse ka ekzistuar edhe me heret,
tanime ka marre permasa shqetesuese. Zakonisht,
manifestimet e tilla jane te pranishme ne kombet,
shoqerite dhe bashkesite e vogla, te cilat dobesite,
mosdinjitetin, ngurtesine, injorancen dhe pasigurine
e tyre e kamuflojne me rekuizite,
tituj dhe sllogane te ndryshme.[1]
Per fat te
keq, ky trend, ritem ka filluar te manifestohet me
te madhe edhe
brenda bashkesise islame ne bote dhe te ne. Duke
stertheksuar perdorimin e titujve, te slloganeve dhe
te rekuzitave, ata jane aktive “me qellim te
legjitimimit te fuqise se tyre brenda grupit konkret
shoqeror”. Imitojne partite politike dhe veprojne
sipas lojes se tyre prej lideri.
Per kete qellim, perdoret shprehja e plote
efendi, apo e
shkurtuar ef.,
haxhi apo
h.,
hafiz apo
hfz., mulla
apo m. (nga
mewla), magjister
/ master
apo mr.,
doktor apo
dr.. Keto
shprehje vendosen para emrit apo ndermjet emrit e
mbiemrit, sikur me kete deshirohet t’i jepet
infuzion personit te caktuar, sikur deshirohet t’i
jepet fuqia dhe shkelqesia e cila natyrisht dhe
faktikisht i mungon atij personi. Nuk u mjafton
stertheksimi i titujve, por blejne ahmedije
me lidhje dhe
çanta te posaçme, blejne rroba
te shtrenjta,
kravata
speciale, vetura
te shtrenjta dhe
me xhama te erret, per t’u imponuar para
auditoriumit me vlera te huaja, sepse u mungon vlera
e mirefillte brenda e tyre. Nuk
eshte larg edhe koha kur disa besimtare do te
shtojne epitetet “Agjeroj te henen dhe te enjten”
apo shkurtesen AHE, “Jam ne i’tikaf”
apo shkurtesen JI, “Fali namaz nate”
apo FNN.
Ta
imagjinojme Ebu Bekrin, Omerin, Osmanin, Aliun r.a.
para vetes! Ta imagjinojme Hasan Basriun, Ebu
Hanifen, Imam Maturidiun, Ibn Hazmin, Ibn Haldunin,
….. Kurrfare titujsh pos atyre qe ua ka dhene vete
populli, rrethi, historia, puna dhe virtytet e tyre.
Keta emra nuk durojne dekore te huaja, dekore
artificiale, edhe pse posedonin lartesi dhe aftesi
njerezore.
Imagjinojeni
sikur Ebu Bekrit etj. t’u thoshim para syve: Hafiz
Ebu Bekri, Haxhi Ebu Hanifeh, Mulla Shafiu, haxhi
reis efendi, haxhi mufti efendi, dr./mr.haxhi Filan
efendi Filani, etj.etj. Valle nuk i dinin ata keto
apo manipulime te ngjashme? Valle, nuk iu pelqenin
atyre epitetet dhe fjalet e medha, edhe pse ata
kishin dinjitet t’i bartin ato? E qarte, “shminka”
eshte e nevojshme per personalitetet e
“padeshmuara”, “te deshtuara” ne profesionin e tyre,
ne jeten e tyre.
Ndoshta do te
duket e vrazhde, ndoshta do te tingelloje
jokendshem, por ku qendron dallimi ndermjet elites
politike, shkencore e fetare dhe elites se
shperfillur (lypsareve etj.)? Politikanet abuzojne
me fondet publike dhe me pozitat politike, pasurohen
dhe shnderrohen ne “bose” te paprekur. Shkencetaret
abuzojne me dijen dhe me ata qe e kerkojne dijen;
shesin nota dhe nuk pergatiten per punen e tyre.
Hoxhet abuzojne me detyren e imamit, çdo gje e
komercializojne vrazhde: leximin e Kur’anit, lutjet
e ndryshme, Jasinin, hatmen, duane e dhendrrit, dhe
me e dhembshmja, shkruajne hajmali. Ne shikim te
pare jane gojembel, jane mjaft teatral para mases,
por ne te vertete pak punojne kurse shume fitojne.
Kesaj
gjendjeje mos i thuani amin.
Perdorimi i titujve, rekuizitave dhe i
slloganeve, bashkangjitur veshmbathjen dhe
frazat e thata fetare, apo politike e akademike,
kane efekte psikologjike dhe hipnotizuese te
masa e gjere, qe do te thote se ata shfrytezojne
padijen dhe naivitetin e tyre dhe manipulojne me
ta.
Robertson, Ian. Sociology (2nd ed.); New
York, NY: Worth Publishers (1981), Inc, p. 81.
Elita fetare, politike dhe akademike ne
shoqerite muslimane eshte anakrone, e
paperspektive e cila ka mbijetuar duke iu
falenderuar formes se njohur nenshtruese, duke
krijuar keshtu individe indiferente pa krenari,
pa ndjenja dhe pa guxim te nevojshem per nje
musliman. Nese brezi i ri deshiron ndryshim,
duhet t’i shmanget te kaluares pasive dhe
frymezimin duhet ta gjeje ne modelet qe kane
dhene provimin ne histori.
Ne kritiken drejtuar shtreses fetare fjala eshte
per nje shtrese jo fort te vogel, por megjithate
jo te gjithe. Fjala eshte per ata qe lehte
dallohen: hedhni nje shikim para 10 vitesh dhe
sot; shikoni pasurine e tyre atehere dhe sot;
shikoni angazhimin intelektual te tyre atehere
dhe sot, dhe te ta gjeni diagnozen aty per aty.
Fjala eshte edhe per ata qe detyren e tyre e
kane shpene vetem ne hapjen dhe mbylljen e deres
se xhamise, ne udheheqjen anemike te xhematit
duke e shdnerruar vetveten ne “vorraxhi’ e jo
edhe ne ate te mesuesit, edukatorit. Alternativa
eshte e qarte dhe e dukshme. Ajo qendron te
njeriu i ri, i arsimuar gjithanshem, besimtar
dhe i sinqerte, duke vjelur nga e kaluara vetem
elemente te vlefshme.
(Shkrimi eshte
pershtatur nga:
|