Faqja e Pare

 
 

Ju vizitore te kesaj web Faqe, tani keni rast te postoni komentet e juaj per cdo botim te publicistit islamik, Nexhat Ibrahimi... Juve ju duhet vetem te klikoni ketu...>>

NJOFTIM

AlbaNur eshte i hapur per te gjithe ata intelektuale shqiptare qe kane deshire te jene ne sherbim te ceshtjes shqiptare per edukimin e brezave te rinje duke shfrytezuar teknologjine e internetit. Ne mirepresim shkrimet qe jane ne favor te integrimit brendashqiptar per te miren e te gjitheve....

 

 
 

ALBANUR E BOTON LIBRIN E NEXHAT IBRAHIMIT NE INTERNET: "ISHTE KY DIMRI I MADH"

LETER NGA BURGU I DUBRAVES

 
Disa tema aktuale te derguara ne Albanur nga Nexhat Ibrahimi

 

Evrocentrizmi nė fokus tė kritikės

 

Motto:
“Mbretėritė, nėse nė to nuk ka drejtėsi, nuk janė asgjė tjetėr pos qerdhe hajdutėsh. Nėse shtetarėt nėpėrkėmbin drejtėsinė, nuk janė asgjė tjetėr pos hajdutė.”


Hyrje

A ekziston njė kulturė dhe etikė globale, e gjithėpranuar pėr njerėzit, nė bazė tė tė cilave njeriu do tė mund ta arrijė lumturinė, rehatinė, qetėsinė shpirtėrore dhe mirėqenien materiale?
A kanė mangėsi dhe negativitete shtetet qė posedojnė fuqi politike, ekonomike, kulturore dhe ushtarake, meqė kėta faktorė verbalisht nuk pranojnė dėshtim eventual? A mund tė sigurojnė kėto shtete tė fuqishme lumturi tė qytetarėve tė tyre dhe atyre pėrreth?
A mos e ka arritur lumturinė shpirtėrore dhe sigurinė materiale evroperėndimi dhe disa shtete tė fuqishme botėrore apo mos kanė rėnė nė krizė edhe mė tė madhe?
Ku ėshtė thelbi i krizės morale dhe shpirtėrore, kriza e ekologjisė, e nihilizmit, etj.?
Ku ėshtė faji dhe kush ėshtė fajtor?
Mos vallė shkenca, teknologjia, progresi dhe mirėqenia materiale, liria dhe ekstravaganca e lirisė aktuale, pornografia, homoseksualizmi dhe sjelljet tjera perversive, luksi, koka-kolaizmi, e tė ngjashme me kėto, e pėrbėjnė qytetėrimin njerėzor?
Mos vallė ekziston njeriu pėr shkak tė vlerave materiale apo vlerat materiale ekzistojnė pėr njeriun?
Kush ėshtė njeriu dhe ku shkon ky?
A janė sendėrtuar premtimet se me pėrhapjen e mendimeve progresive, tė shkencės dhe racionalizmit, “zotėrat” e deriatėhershėm do tė eliminohen dhe me kėtė do tė vijė koha e lirisė dhe lumturisė sė njeriut?
A mund ta zėvendėsojė dhe kompenzojė scientizmi devotshmėrinė, apo scientizmi s’ėshtė gjė tjetėr pėrveēse idhujtari e vjetėr nė petk tė ri?
A mos shekullarizmi politik dhe kulturor nė Amerikė, nė Evropė dhe nė shumė vende tė tjera, duke propaganduar se tėrė bota duhet t’i ndjekė, t’i imitojė ata dhe ta adaptojė kulturėn dhe qytetėrimin e tyre sipas evroprendimit, ka arritur ta refuzojė fenė?
A nuk kanė krijuar me kėtė veprim tė tyre vakum tė thellė moral dhe shpirtėror?
A nuk ka krijuar ky veprim i tyre indiferencė, egoizėm dhe armiqėsi tė pafund ndaj ēdo gjėje, pėrveē ndaj plotėsimit tė dėshirave tė tyre tė pafund?


Evrocentrizmi si masė unikale e vlerėsimit

Leximi, analizimi dhe meditimi i shtypit ditor, javor, shkencor, por edhe i literaturės shkencore, pastaj analizimi i veprimeve politike tė udhėheqėsve nėpėr vende tė ndryshme evroperėndimore, na bėn tė qartė se te evroperėndimorėt indiferentizimi, egoizmi, racizmi, demokracia me standarde tė shumėfishta dhe subjektive dhe epshet e shfrenuara janė bėrė masė dhe kriter tė vlerave dhe virtyteve, kurse altruizmi, humaniteti, vetėkontrolli dhe solidariteti konsiderohen gjendje abnormale dhe arkaike. Perceptimi, pėrkufizimi i njeriut: kush ėshtė, pse ėshtė, ēfarė ėshtė synimi i tij nė kėtė botė dhe ku do tė shkojė pas kėsaj bote, ka ndryshuar. Ajo qė i ofrohet njeriut ėshtė instinkti dhe arsyeja nė shėrbim tė instinktit. Parulla aq shumė e pėrsėritur pėr liri absolute tė njeriut, larg ēdo hyjnie e autoriteti hyjnor, u zėvendėsua me parullėn pėr robėrim ndaj instinktit dhe arsyes. Ky robėrim absolutisht ėshtė mė i vrazhdė dhe mė pėrēmues pėr njeriun, tė cilin robėrim, pėr fat tė keq, njeriu ia ka pėrgatitur vetvetes, njeriu-njeriut. Kjo gjendje shpie nė hedonizėm (kėnaqėsi ndijore) dhe relativizėm, nė mohimin e virtyteve hyjnore, nė vetėkėnaqėsi dhe natyrisht, nė dekadencė dhe korrupsion.
Ėshtė interesant pėr shkencėn se orientalisti i njohur Italian, F. Gabrieli, nėnshtrimin e mėtutjeshėm tė Lindjes ndaj Perėndimit e arsyeton nė faktin se meqė Perėndimi e ka shkaktuar vakumin dhe shkretėrimin shpirtėror dhe material nė Lindje, vetėm ai, Perėndimi, me mjetet perėndimore, ka potencial ta bėjė korrigjimin e kėsaj gjendje. Me kėtė veprim Perėndimi do tė vazhdojė ta rrėnojė e shkretėrojė Lindjen edhe mė tej politikisht, ekonomikisht, kulturalisht, nė emėr tė emancipimit, fuqizimit politik dhe ekonomik dhe unifikimit kulturor.


Evrocentrizmi si stadi i kapėrcyer nga vetė evropianėt

Pėrpjekjet e shtuara tė popujve tė ndryshėm nė tėrė botėn pėr t’iu kthyer traditave dhe kulturės vetjake, tregojnė se tashmė ka filluar epoka e fillimit tė fundit tė evrocentrizmit dhe fillimi i vetėdijėsimit dhe zgjimit se kultura dhe qytetėrimi evroperėndimor ēfarė ofrohet tashmė njė kohė tė gjatė nuk mund tė jenė zėvendėsim pėrkatės pėr kulturat dhe qytetėrimet e popujve tjerė. Kjo manifestohet nė disa fusha tė jetės: disa popuj, apo disa grupe e personalitete, me kalimin e kohės kanė filluar tė distancohen nga evroperėndimi duke preferuar kulturėn vetjake tė ushqimit, tė veshmbathjes, tė banimit, tė lindjes, martesės dhe vdekjes. Kjo pėrpjekje pėr mbrojtjen e vetjakes ėshtė nė fazėn e pėrcaktimit dhe pėrkufizimit ideor. Nė disa vende kjo pėrpjekje e mbrojtjes manifestohet edhe nė vetė Evropėn, si nacionalizėm kulturor apo si nacionalizėm fetar.
Imperializmi kulturor do tė thotė kur nėpėrmjet mjeteve tė ndryshme elektronike dhe tė shkruara, pra kanaleve televizive dhe satelitore, turistėve, ushtarėve, punėtorėve, gjoja, humanistė e mėnyra tjera, hyjnė nėpėr shtete dhe me vete bartin virusin e dyshimit nė besimet dhe vlerat e vjetra.
Kulturėn e shekullit tė kaluar Perėndimi e konsideron mė tė mirė dhe pėr kėtė arsye, raca perėndimore ėshtė mė superiore dhe mė inteligjente se popujt tjerė. Mėnyra e jetės, mėnyra e tė menduarit, mėsimi dhe hulumtimi, morali perėndimor duhet tė bėhet paradigmė e shoqėrive, popujve dhe kulturave tė tjera. Kjo kulturė bazohet nė materializėm dhe interesin individual, qė ndjek politikėn perėndimore. Thelbi dhe filozofia e kėsaj kulture ėshtė ateizmi, shekullarizmi dhe politika e largimit dhe indiferentizmit nga devotshmeria dhe morali. Parullat e kėtij qytetėrimi, si demokracia, tė drejtat e njeriut, liria individuale dhe tė drejtat e femrės, tė cilat shfrytėzohen si pretekst dhe instrumente pėr konflikte dhe luftėra me popujt dhe shoqėritė tjera qė nuk ndjekin politikėn perėndimore. Ēka ėshtė demokratike dhe ēka ėshtė liri individuale pėrcaktohet ekskluzivisht vetėm nga qarqet perėndimore. Nėse njė vajzė muslimane e shkollės sė mesme apo e fakultetit, apo nėse njė arsimtare apo njė mjeke muslimane dėshiron tė shkojė nė shkollė, fakultet, respektivisht nė punė me veshje qė i pėlqen asaj, dhe kjo nuk i pėlqen perėndimorėve dhe pengohet nga ata, kjo nuk konsiderohet thyerje dhe kontestim i lirisė individuale, as shkelje e demokracisė. Tė drejtat njerėzore kanė vlerė deri atėherė kur nuk shkelen tė drejtat e perėndimorėve. Provė pėr kėtė kemi masakrėn e Srebrenicės, ku u zhdukėn afėr 10 mijė njerėz tė pafajshėm, kurse vrasėsit janė mega-starė dhe tė privilegjuar para drejtėsisė botėrore. Provė pėr kėtė kemi masakrat e shumta nė Kosovė, kurse vrasėtarėt shetisin nėpėr botė tė privilegjuar.
Kundėrthėniet e ndryshme ndėrmjet fjalėve dhe veprave tė tutorėve tė kulturės evrocentriste dhe vesterniste nė disa dekadat e fundit konfirmojnė se Perėndimi ka humbur fuqinė dhe nėse nuk ndėrron nė qėndrimin e tij nė pranimin e kombeve, racave dhe feve tė tjera, ai do ta humbė edhe atė pakė besim qe e ka pasur ndėr popujt tjerė. Duke mohuar kulturat dhe qytetėrimet tjera, Perėndimi mohon vetėveten. Nė sytė e muslimanėve, por edhe disa tė tjerėve, kultura dhe qytetėrimi perėndimor konsiderohen si konsumuese, jomorale dhe ateiste dhe pengesė pėr trendet bashkėkohore.
Nė mesin e vetė evropianėve ka disa emra tė mėdhenjė tė cilėt kritikojnė me rreptėsi kulturėn dhe qytetėrimin materialist dhe ateist, qė tregon se Perėndimi ėshtė buzė greminės.
Osvald Shpengler, i nisur nga gjendja nė Evropė, thotė se “civilimi ėshtė faza e tatėpjetės dhe e shkatėrrimit tė kulturės.”
Rozhe Garodi, njėri nga intelektualėt mė tė mėdhenj perėndimor thotė:
“Qytetėrimi perėndimor gjendet i mbyllur nė rrethin tė cilin e ka ndėrtuar vetė. Rezultatet pozitive tė kėtij qytetėrimi mbahen brenda tij, kurse ajo qė ėshtė negative mund tė gjendet nė hapėsirė tė hapur. Mendimi perėndimor zė fill dhe ushqehet nė pėrgėnjeshtrimin e tė tjerėve, sikur ata tė cilėt jetojnė duke pirė gjakun e tė tjerėve dhe nė rastin kur nuk mund tė gjejnė gjakė tė huaj pėr tė pirė, ai ia pinė gjakun vetėvetes. Pėr kėtė arsye, qytetėrimi perėndimor do t’i kthehet vetėvetes dhe ky do tė jetė njė nga faktorėt e shkatėrrimit tė tij.”
Njeriu i humbur nė vakumin moral, nė nihilizmin dhe etjen spirituale, kėrkon rrugėn e moralit dhe burimin e spiritualizmit. Disa klithin: “ja, kėtu ėshtė rruga e drejtė”, mirėpo, nė atė zhurmė dhe rrėmujė ideore, nė atė pavlerė dhe tirani dhe racizėm tė evrocentrizimit , kėta zėra tė arsyes nuk dėgjohen.
Kėtė ēėshtje na shpjegojnė vetė evropianėt. Njė dijetar i kėsaj provenience pohon se “humbja e vėrtetė na kėrcėnohet nga lufta shpirtėrore qė Evropa metodikisht e zhvillon kundėr frymės sė lindorėve pėrgjithėsisht, e muslimanėve veēanėrisht… qė tė ndahen popujt lindorė nga e kaluara e tyre…”.


Nė vend tė pėrfundimit

Teoria e dialogut kulturor e qytetėrues, qė ofron islami, kundrejt teorisė sė luftės dhe dhunės sė kulturės evroperėndimore qė ofron dhe imponon Perėndimi, ėshtė garantues i njė perspektive pėr njerėzinė. Si model kulturor, Islami pėrmban elemente pėr njė model botėror: politika nė shėrbim tė fesė e jo feja nė shėrbim tė politikės dhe politikanėve, detyrat e sunduesit, tė dijetarit dhe tė njeriut tė zakonshėm ndaj Krijuesit, kėrkimi i diturisė pėr tė gjithė si detyrim fetar, duaja si mjet kontakti ndėrmjet krijesės dhe Krijuesit, lufta kundėr besėtytnisė dhe padijes, edukimi dhe arsimimi, puna hulumtuese-shkencore dhe intelektuale, rendi dhe planifikimi, urdhėri pėr tė mirė dhe pengimi i tė keqes, angazhimi dhe pėrpjekja pėr tė mirė (xhihadi), angazhimi kundėr korrupcionit, egoizmit, indiferentizmit, konsultimi dhe miqėsia, liria e mendimit, drejtėsia, barabarėsia, solidariteti etj.,
Mirėpo, pėr shkak tė jetės joislame tė muslimanėve nga njė anė dhe luftės sė vazhdueshme tė evroperėndimorėve dhe mungesės sė autokritikės nė mesin e evroperėndimorėve, nė anėn tjetėr, shumė dėshira tė muslimanėve kanė mbetur dhe do tė mbesin pėr njė kohė, nė rrafshin e dėshirave dhe synimeve.


Literatura:

1. Znakovi vremena – casopis za filozofiju, religiju, znanost i drustevenu praksu, nr. 17/2002, Sarajevė.
2. Tomazh Mastnak, Zoti i blasfemuar dhe demokracia perėndimore, Prizren, 2000.
3. Znakovi vremena – Sarajevė, nr. 4/ 1998 ose: http://www.ibn-sina.net/zv/znakovi_tekst.asp?tekst_id=40&broj_id=3.
4. Enes Karic (ed.), Kur’an u savremenom dobu, II, Sarajevė, 1997.
5. Jusuf El-Karadawi, Islam civilizacija buducnosti, Novi Pazar, 2004.
6. Java, gazeta javore, qershor, Prishtinė, 2005.
7. Muharem Omerdic, Genocid nad muslimanima, Sarajevė, 2002.
8. Rozhe Garodi, Zivi islam, Sarajevė, 2000
9. Hisham Dzait, Evropa i islam, Sarajevė, 1985
10. Murad Hofman, Islam u 3 mileniju, Sarajevė, 2004.
11. Ekrem Murtezai, Fjalor i filozofisė, Prishtinė, 1995.
12. Nexhat Ibrahimi, Islami nė trojet iliro-shqiptare gjatė shekujve, botimi III, Prishtinė, 2000.
13. Daniel Bucan, Poimanje arabizma, Zagreb, 1980, fq. 180.
14. Adnan Silajdzic, Islam u otkricu krscanske Evrope, Sarajevė, 2003.
15. Enes Karic (ed.), Kur’an u savremenom dobu, II, Sarajevė, 1997.


--------------------------------------------------------------------------------

 
 
  

Albanian AlbaNur       Albanian News       Albanian Directory       Albanian History       Albanian Culture       Kosovo Albanians      Albanian Music

 

Albanian Chat     Albanian MP3      Albanian Forum       Albanian Radio      Albanian Sport      Albanian Miss      Albanian Video      Albanian Movie

Kopjimi i materialeve dhe dizajni ndalohet rreptėsisht pa lejen e "AlbaNur"

copyright by AlbaNur/ designed by tim shkupi 2006 

eXTReMe Tracker