|
(Lidhur
me premieren "Ezani i Bilallit"
ne regji te Xhevat Limanit, skenografi e
kostume te Mahir Hasaniit, Skena e Skender
Dacit e muzika e Syria Imamit)
Drama
"Ezani i Bilallit" kap ndodhite
nga historia apo nga periudha e quajtur
"xhahiljet" (injorance) dhe nga
periudha e quajtur "nur ul hak"
(drite e te vertetes) dhe perfundon me
vdekjen e Muhamedit a.s. duke lene
porosine:"O ju njerez, kush e ka
adhuruar Muhamedin, le ta dije se Muhamedi
ka vdekur, e kush e ka adhuruar Allahun,
le te dije se Allahu nuk vdes dhe se Ai
eshte i perjetshem!"
Ceshtja
e besimit, domethene para se gjithash e
bindjes, ceshtja e besimit ne nje Zot, qe mplekset ne njeriun qe nga momenti kur ai behet i
vetedijshem per vetveten dhe krijuesin e
vet, eshte mesazh i disa skenave ne kete
drame. Madje kjo ceshtje kete drame e lidh
edhe me porosite e Allahut, duke na nxitur
dhe udherrefyer relacionet
shumedimensionale: shpirterore, sociale,
ekonomike, politike, etj. ku me kete feja
islame bashkeqeneson ne shoqeri jo vetem
si sistem i thjeshte, por edhe si levizje
krijuese ne art dhe jete. Te tera keto
Bilalli si kryeprotagonist nuk i realizon
si njeri abstrakt ne pergjithesi, por si
qenie qe eshte percaktuar me ndikime te
shumta nga rregullatoret universale te
fese islame. Mirepo, gradacioni i porosive
te Allahut te Bilalli ne cilesi imanente
pasqyron gjendjen se si ai dhe ne c'mase
zgjidh kontradiktat ne mes te mires dhe te
keqes, njerezores dhe jonjerezores, lirise
dhe roberise. Nga menyra e zgjedhjes se
tille percaktohet cilesia e devotshmerise
se tij, vlera shpirterore gradacioni
krijues, zgjidhja e vertete e konfliktit
ne mes te njeriut dhe djallit, ne mes te
njeriut dhe instiktit, zgjidhja e vertete
e luftes ne mes materies dhe jomateries,
ne mes lirise dhe domosdoshmerise.
Zgjidhja
e drejte e ketyre kundershtive paraqet jo
vetem shkallen e porosive te Allahut, por
njekohesisht edhe domosdoshmerine per
progresin islam. Cka mund te jete progresi
islam apo veprimtaria islame (jashte
mureve te xhamise madje e paraqitur edhe
ne teater) pos shkalla e mirekuptimit dhe
bashkekzistimit te qenies njerezore,
shkalla e ndjeshmerise se njeriut te
devotshem - "Ezani i Bilallit".
Xhevat
Limani me sukses arriti ta beje
dramatizimin e jete se Bilallit dhe
personazheve te tjere. Suksesi i tij
qendron mu ne tejkalimin e rendit
individual te kultit te ndonje
protagonisti ne ate te rendit kolektiv.
Duke u udhehequr me parime me te cilat
mund te bejne permiresime, plotesime,
korrigjime, begatime ne drejtim te artit,
ai menjanon interesat emocionale te cilat
(ndoshta ne fillim) kane mundur te
reflektohen nga disa medioker te
personelit edukativo-arsimor, me
paraqitjen e kesaj drame ne auditorium.
S'ka dyshim se fitoi arti.. Puna
profesionale e ketij regjisori shprehet si
aftesi per te gjetur zgjidhje optimale
produktive dhe si shkathtesi per t'i
bartur ato ne praktike.
Skenografia
dhe kostumografia e pergatitur nga Mahir
Hasani jane dy elemente te reja qe u
paraqiten ne dramen e derisotme shqiptatre.
Funksionaliteti i tyre lidhet
drejtperdrejte me tematiken e drames e
cila ka karakter qenesor te periudhes se
pare te fese islame, prandaj edhe
mjeshtria e pergatitjes se skenave ne kete
shfaqje, ne nje ane dhe shijes e zgjedhjes
se ngjyrave te kostumeve ne anen tjeter,
jane dy koncepte te thelbit te drames
islame te shprehura ne menyre simbolike. E
si misherim i ketyre dy elementeve ne nje
menyre terheqese dhe prekese nderlidhet
muzika orientale e zgjedhur nga Syria
Imami, e cila pasuron shfaqjen e kesaj
drame dhe nderkohe mbulon skenat me te
prekshme te saj.
Ne
vend te permbylljes te ketij teksti, do te
sherbehem me vizionin e mendimtarit islam,
Seid Kutb, kur thoshte se "nese nuk e
kuptojme natyren islame si nje fe te
kompletuar, atehere veshtire e kemi ta
kuptojme cdo lemi te menjanuar prej
lemenjeve te shumenumert te islamit
!?
Musa Lamallari
Botuar
ne "Flake" Ramazan 1992
Albanian
Homepage
Shkupi
|
